عارف روشدی
ئەز لوێ باوەرێ مە (مەلایێ جزیری، ئەحمەدێ خانی و فەقێ تەیران) ژ بلی کو شاعر و فەیلەسوفێت ناڤدارن، ل دەراڤێ سوفیاتیێ دا، گەهشتبوونە پلا وەلیاتیێ؛ جزیری دناڤبەرا هەردوو چەرخێت، شازدێ و هەڤدێ دا ژیاییە و ئاگەهدارێ کاودانێت وی سەردەمێ گەلێ خۆیە، کا چەوا ژهەمی ئالییاڤە هاتییە بن دەستکرن، لەوما ب هزر و بیرەکی پێشکەتی و دریا ڤەهاندنا دەهان داستانە شعرا، ئەو کاودانە شلوڤەکرینە و ب شانازیڤە کوردبونا خۆ بناڤ و نیشان کرییە، بەلکو چاند و شیانێت خۆ وەک کوردپەروەرەکی بێ بەڤل لگەل سەعدیێ شیرازی ددەتە بەرچاڤا دەما دبێژیت:
(گەر لوئلئێ مەنثور تو ژ نەزمێ دخوازی
وەر شعرێ مەلێ ببین تە ب شیراز چ حاجەت
ب هەلکەفتا گرێدانا (سیمپوزیوما نێڤ دەولەتی) یا (مەلاێ جزیری) ل باژێرێ (جزیرا بوتا)، ڤان چەند دێرا ژشعرێت مەلای پێشکەشی هەوە دکەم، کو پڕن ژرامانێت نەتەوەیی و عیرفانی .
ژبو خانێ کوردان دبێژیت:
خانێ خانان، لامعێ نەجماتە، هەر پڕ نوور بی
کەشتییا بەختێ تە، ئەز بایێ موخالف دوور بی
کەوکەبا سەعدا شەرەف، تالع دنێڤ بورجا تەدا
دا تنێ ژچەرخێ بەلا، شوبهێ مەهێ، مەنزوور بی
هەروەسا دبێژیت:
ئەی شەهەنشاهێ موعەززەم، (هەق) نگەهدارێ تە بی
سوورە تا (إنا فتحنا) دۆر و مادارێ تە بی
هەر کنارێ پێڤە وەرگەری، عنانێ هیمەتێ
زوهرەێ پەیکێ، تەو کەیوان رکێبدارێ تە بی
نە پ تنێ تەبریز و کوردستان، ل بەر حوکمێ تە بن
سەد وەکی شاهتێ خوراسانێ، د فەروارێ تە بی
گەر چ دەر ئقلیمێ رابع هاتی، تەختێ سەلتەنەت
پادشاهێ، حەفت ئفلیمان، سەلامکارێ تە بی
هەروەسا دبێژیت:
قەسدێ وەسلێ مە، ب جان کر کو ڤەدایین، و نەهشت
دەست نەهلین ژ تەلەب، ئەر مە دڕێ چت سەرو تشت
پشت نادین، دووهەزار خەنجەر و تیر و ڕم و خشت
مە سەرێ دانی یە ڕێ، و ب خودێ بەستییە پشت