بەختیار شەریف زراری
لە ژیانی گەلاندا ساتگەلێک هەن کە یادەوەری لە قاڵب دەدەن، ناوەکانیش لهلاپهڕهكانی مێژوو بەپیتی زێرین دەنووسرێنهوه. لە مێژووی کوردستاندا، وێنەی ئەو سەرکردەیەی کە بۆته هێمای یەکڕیزی و کەرامەت، سەرۆک مەسعود بارزانییە، وەک مرۆڤێک دەدرەوشێتەوە کە نیشتیمانی لەدڵی خۆیدا هەڵگرتووه و لەهەموو ساتێکی دوور و درێژی پڕ لە تەحەددا باوەڕی بەگەلەکەی ههیه.
ئەو پەیوەندییە بەهێزەی نێوان ئەو و گەلی کوردستان تەنها پەیوەندییەکی نێوان سهركردهیهك و میللهتێك نییە، بەڵکو داستانێكی پڕ دڵسۆزیی یەکترە، بە تارەکانی ڕاستگۆیی و باوهڕی هاوبەش تواوەتهوه، تا ئەو کاتەی متمانەی یەکتری نێوان بارزانی و گەلی کوردستان بوو بە بەهای مانایەکی قووڵ، تێپەڕاندنی سنووری سیاسەت بۆ دەستدان لەکرۆکی مرۆڤایەتی و سەربەخۆبوون.
هەر لەسەرەتای خەباتی کوردەوە ناوی بارزانی هاوواتای بوێری و کەرامەت بووە. لە چیاکانی کوردستان کە سەرمای توند و ئاسمانی بەنزمییەوە هەڵواسراوە، گەلی کورد فێری ئەوە بوو کە مانەوە تەنیا لە یەکڕیزیدایە، ئازادیش بەکۆڵنەدان نابەخشرێت بەڵکو دەستی بەسەردا دەگیرێت.
وە لە دڵی ئەو شاخانەدا یەکەم نیشانەکانی متمانە لەنێوان سەرکردە و خەڵک لەدایکبوون. سهرۆك مەسعود بارزانی، کوڕی شۆڕشێكی مهزنه پڕ لهسهروهریه، لەسەر بنەماکانی باوکی نەمری مستەفا بارزانی پەروەردە بووە. بەدڵسۆزییەکی نەبڕاوە ئاڵای هەڵگرت وبەباوەڕێکی قووڵەوە کەگەلی کورد شایستەی ژیانە بە ئازادی و کەرامەت درێژەی بەشۆڕشهكهی دا.
خەڵک درێژکراوەیەکی سروشتی مێژووییەکی دوور و درێژی قوربانیدانیان لەناویدا بینی، و بە پەرۆشییەکی دەگمەنەوە لەدەوری کۆدەبوونەوە. ئەم متمانەیە دەرئەنجامی بەڵێنە سیاسییەکان نەبوو، بەڵکو بەرهەمی ئەزمونێکی ڕاستەقینە بوو کەخەڵک لەهەموو گوند و شارێکدا ژیاون، کاتێک هەستیان دەکرد سەرکردە خۆی لێیان جیاناکاتەوە، بەڵکو لەنێوانیاندا دەژی، و هاوبەشی نیگەرانی و هیواکانیان بوو.
ئەو سەرکردەیەی کە نزیکایەتی لەدووری هەڵبژارد لە سەردەمێکدا کە سیاسەت پڕ بوو لەبەڵێن و نائومێدی، سهرۆك مەسعود لە پشت دەرگا داخراوەکانەوە خۆی نەشاردەوە و سەرکردایەتیشی نەکردە تاوەرێکی بێ بنهما. هەمیشە لەنزیکهوه، بهدڵسۆزانە گوێی لەئازارەکانیان دەگرت و وەک کەسایەتییەکی باوکایەتی بەبنەماڵەی یەکگرتووی کورد، خۆشییەکانیان بەیەکەوە دەبەستەوە.
قسەکانی تەنها دروشم نەبوون، بەڵکو هەڵوێستی ڕاستەقینە بوون. لەکاتی قەیرانەکاندا یەکەم کەس بوو کە هەنگاوی بۆ پێشەوە دەنا. لەکاتی خەم و پەژارەدا یەکەم کەس بوو کەدڵنەوایی پێشکەش دەکرد. وە لەساتەکانی سەرکەوتندا، یەکەم کەس بوو ئاڵای کوردستانی بەرزکردەوە، نەک بۆ خۆی، بەڵکو بۆ گەلەکەی کە باوەڕیان بهسهركردایهتی بهڕێزیان بێ سنووره.
ئەو متمانەیەی گەلی کوردستان پێی دادەنێت، لەو هەڵوێستە بەرزانە و لەهەستێکی ڕاستەقینە سەرچاوە دەگرێت کەبارزانی لەسەرەوە سەرکردایەتی ناکات، بەڵکو لە نێو خەڵکەوە، لە دڵی ئەو خاکەی خۆشی دەوێت. بەم شێوەیە پەیوەندی نێوان سەرکردە ومرۆڤەکان بووەتە مۆدێلێکی دەگمەن لەمێژووی سیاسی مۆدێرن، کەهەست و سۆز لەگەڵ بەرپرسیارێتیدا تێکەڵ دەبێت و باوەڕ بەداهاتوو دڵسۆزی بۆ ڕابردوو لە باوەش دەگرێت.
لەو کۆمەڵگایانەی کەئەزموونی سەختیان بەسەردا دێت، وەک ئەوانەی لەمێژووی کورددا هەیە، متمانەی یەکتر لەنێوان سەرکردایەتی و خەڵکدا دەبێتە پێویستییەکی وجودی، نەک تەنها فەزیلەتێک. ئەم متمانەیە نیشتمان لەدابەشبوون دەپارێزێت و لەبەرامبەر قەیرانەکاندا ئومێد دەڕەخسێنێت. بەسەرکردایەتی هێژا مەسعود بارزانی سەرۆک بارزانی سەلماندی کە پەیوەندییەک کە لەسەر ڕاستگۆیی و ڕێزگرتنی یەکتر بنیاتنراوە دەتوانێت ئهنجامی سەرسوڕهێنەر دروست بکات. کاتێک هاووڵاتیان هەست دەکەن دەنگیان دەبیسترێت و کەرامەتیان پارێزراوە، دەرگای بەشداریکردن دەکرێتەوە و دڵسۆزی لەتەنها وابەستەیی سۆزدارییەوە دەگۆڕێت بۆ پابەندبوونێکی نیشتمانی ڕاستەقینە.
لەسایەی ئەم متمانەیە، کوردستان توانی زۆر سەختی سیاسی و ئابووری تێپەڕێنێت، بەهێزتر دەربکەوێت. گەلی کورد گەیشتووەتە ئەو تێگەیشتنەی کەسەرکردەکەیان نەک هەر بەناوی ئەوانەوە قسە دەکات، بەڵکو لە ناخهوه قسە دەکات وهەر هەنگاوێک کە دەینێت هەم لەئازارەکانی ئەوانەوە سەرچاوە دەگرێت و هەم لەهیوای ئەوانەوە سەرچاوە دەگرێت.
متمانە وەک میراتێک بۆ نەوەکانی داهاتوو، متمانەی یەکتری نێوان سەرۆک مەسعود بارزانی و گەلی کوردستان تەنیا لاپەڕەیەک نییە لە کتێبی ڕابردوودا، بەڵکو میراتێکی بەردەوامە کە لەباوکەوە بۆ کوڕ گوازراوەتەوە. قوتابخانەیەکی سەرکردایەتی و دڵسۆزییە، فێری نەوەکان دەکات کەسیاسەتی ڕاستەقینە لەدڵەوە دەست پێدەکات، خزمەتکردنی نیشتمان هەڵوێست نییە بەڵکو قوربانییە. لەم قوتابخانەیەدا گەنجانی کورد فێردەبن کە دڵسۆزی و ڕاستگۆیی ڕوونترین ڕێگایە بۆ بنیاتنانی داهاتوو. دیدگای سەرۆک بارزانی بۆ گەلی کوردستان، دیدگای سەرکردەیەکی گروپێکی سنووردار نییە، بەڵکو دیدگای باوکێکە بۆ تەواوی نەتەوەیەک، کەدەیەوێت منداڵەکانی بەکەرامەت وبرایەتی و لەئازادیدا بژین، بەشانازییەوە ئاڵای خۆیان بەبێ ترس و ملکەچبوون هەڵبکەن. ئەم متمانەیە بۆتە ڕەمزێکی نەتەوەیی، لە شیعردا ئاهەنگ دەگێڕدرێت و لە چیرۆکدا دەگێڕدرێتەوە. ئەمڕۆ نوێنەرایەتی هێزێکی ڕۆحی بێئەندازە دەکات کەخەڵکی کوردستان پاڵدەنێت بۆ کارکردن وبنیاتنانی، چونکە پێیان وایە لەپشت هەموو هەوڵێکی بەرزەوە، سەرکردەیەک هەیە کەمتمانەی پێیان هەیە و باوەڕی بەتوانای گەیشتنیان بەموعجیزە هەیە. کاتێک دڵەکان بەدەنگی نیشتمان قسە دەکەن، پەیوەندی نێوان سهرۆك مەسعود بارزانی و گەلەکەی تەنیا پەیوەندیی عەقڵ و سیاسەت نییە، بەڵکو پەیوەندیی دڵەکانە کە بەیەک زمان قسە دەکەن. خۆشەویستییەکی پاک و بێ مەرج و باوەڕێکی بێ چەواشەکارییە کە نیشتمان تەنیا بەدەستی گەلەکەی خۆی بنیات بنرێت. ئەم متمانە بەیەکتری تەنیا هەستێک نییە، واقیعێکی ڕۆژانەیە کە لەکردەوەی سادەدا دەردەکەوێت: نیگایەکی ڕێزدار، دەستی یارمەتی، بەڵێنێکی جێبەجێکراو، وشەیەکی دڵسۆزانە کە هەرگیز شکست نایەت. وێنەی ڕاستەقینەی نیشتمانێکە کاتێک لەخاکی سادەدا دەگۆڕێت بۆ مانایەکی قووڵ، لە ئاڵایەکەوە بۆ دڵێک کەبەژیانەوە لێدەدات.
بانگەوازێکی متمانە و سروودێکی دڵسۆزی لە کۆتایی ئەم چیرۆکەدا کە تا ئێستاش هەر ڕۆژە بابەتەکانی دەنووسرێتەوە، دەکرێ بڵێین متمانەی یەکتری نێوان سەرۆک مەسعود بارزانی و گەلی کورد تەنیا چەمکێکی سیاسی یان کۆمەڵایەتی نییە، بەڵکو خودی ڕۆحی تەواوی نەتەوەیەکە. ئەو مەشخەڵەیە کە لەتاریکترین شەوەکاندا ڕێگاکانی کوردستانی ڕووناک کردۆتەوە، ئەو ڕووبارەش کە خاکەکەی بەهیوا و یەکڕیزی خۆراک دەدات، ئەم متمانەیە تا شاخەکان بەرز بوەستن، وەتا دڵی کورد بۆ ئازادی لێدەدات، بەزیندوویی دەمێنێتەوە. بەڵێنی دڵسۆزی نێوان سەرکردە و گەلەکەیە، وە پەیمانی کەرامەتە کەهەرگیز ناشکێنرێت.
داستانی متمانه لهنێوان سهرۆك بارزانی و میللهتی كورد
