رۆژنامەی ھەولێر

ئافرەت لە قوربانییەوە بۆ پاڵەوان

هدیە ئارام
هەر یەکێک لە ئێمە چیرۆکێکی تایبەت بە خۆمان هەیە، چیرۆکێک کە هەوراز و نشێوی زۆری تێدایە. بەڵام ئەوەی جیاوازی لە نێوان مرۆڤەکاندا دروست دەکات، شێوازی گێڕانەوە و تێڕوانینیانە بۆ ئەو چیرۆکە. ئایا خۆت وەک قوربانییەکی بێدەسەڵاتی ڕووداوەکان دەبینیت، یان پاڵەوانێک کە بەسەر بەربەستەکاندا زاڵ دەبێت؟ ئەم دوو تێڕوانینە، دوو جیهانی جیاواز لە ژیانی ئافرەتاندا دروست دەکات.
تێگەیشتن لە دەروونناسیی “قوربانی”
لە ڕوانگەی دەروونناسییەوە، بیرکردنەوەی “قوربانی” حاڵەتێکە کە تێیدا کەسەکە وا هەست دەکات هیچ کۆنترۆڵێکی بەسەر ژیانی خۆیدا نییە و هەمیشە ئەوانی تر یان بارودۆخەکان بە هۆکاری شکست و ناخۆشییەکانی دەزانێت. ئەم شێوازە بیرکردنەوەیە وەک ژەهرێکی هێواش کار دەکات و وزەی ژیان، متمانەبەخۆبوون و توانای گەشەکردن لە مرۆڤ دەسێنێتەوە. ئافرەتێک کە لەم بازنەیەدا گیری خواردووە، بەردەوام چاوەڕێی ڕزگارکەرێکە و تواناکانی خۆی لەبیر دەکات، ئەمەش وا دەکات لە حاڵەتێکی بەردەوامی چاوەڕوانی و بێهیواییدا بژی.
ئافرەتی کورد و ئیسلام: نموونەی هێز و خۆڕاگری
کەلتووری کوردی و ئایینی پیرۆزی ئیسلام، پڕن لە چیرۆک و ڕێنمایی کە هانی مرۆڤ دەدەن بۆ وەرگرتنی بەرپرسیارێتی و بنیاتنانی کەسایەتییەکی بەهێز. مێژووی ئافرەتی کورد پڕە لە نموونەی قارەمانێتی و خۆڕاگری؛ لە خانزادی میری سۆرانەوە تا حەپسەخانی نەقیب، ئافرەتانی کورد هەمیشە کاراکتەری زیندووی کۆمەڵگاکەیان بوون و لە سەخترین بارودۆخیشدا ڕۆڵی پاڵەوانیان گێڕاوە.
ئایینی ئیسلامیش بە ڕوانگەیەکی بەرزەوە سەیری ئیرادە و هەوڵدانی مرۆڤ دەکات. خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا دەفەرموێت:”إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ” (الرعد: ١١)، واتە: “بەڕاستی خوا بارودۆخی هیچ گەلێک ناگۆڕێت تا ئەوانە خۆیان نەگۆڕن.” ئەم ئایەتە بە ڕوونی ئەوە دەخاتەڕوو کە کلیل و دەسەڵاتی گۆڕانکاری بە پلەی یەکەم لە دەستی خودی مرۆڤدایە. ئیسلام هانی شوکرانەبژێری، ئارامگری لە کاتی ناخۆشیدا و باوەڕبوون بە تواناکانی خود دەدات، کە هەموویان دژ بە بیرکردنەوەی قوربانین.
هەنگاوەکان بۆ گۆڕان: لە قوربانییەوە بۆ پاڵەوان
گۆڕینی ئەم بیرکردنەوەیە پێویستی بە هەوڵ و ڕاهێنانی بەردەوام هەیە. وەک دەروونناسێک، ئەم هەنگاوانە پێشنیار دەکەم کە یارمەتیدەر دەبن لەم گەشتەدا:
وەرگرتنی بەرپرسیارێتی: یەکەم و گرنگترین هەنگاو ئەوەیە کە واز لە گلەیی و گازندە و تاوانبارکردنی ئەوانی تر بهێنیت. دان بەوەدا بنێ کە تۆ دەسەڵاتی سەرەکیی ژیانی خۆتیت و دەتوانیت بڕیارەکانت بگۆڕیت.
گۆڕینی زمانی جەستە و گفتوگۆی ناوەکی: لەبری ئەوەی بڵێیت “من ناتوانم” یان “ئەمە چارەنووسی منە”، بڵێ “من هەوڵ دەدەم” یان “چۆن دەتوانم ئەمە تێپەڕێنم؟” ئەو وشانەی لەگەڵ خۆتی بەکاریان دەهێنیت، جیهانی تۆ دروست دەکەن.
پڕاکتیزەکردنی شوکرانەبژێری: ڕۆژانە چەند خولەکێک تەرخان بکە بۆ بیرکردنەوە لەو شتانەی کە هەتە و سوپاسگوزار بە بۆیان. ئەم کارە یارمەتیت دەدات لەوەی کە زیاتر سەرنجت لەسەر لایەنە ئەرێنییەکانی ژیانت بێت.
دانانی ئامانجی بچووک و واقیعی: کاتێک هەست بە بێدەسەڵاتی دەکەیت، دانانی ئامانجی گەورە قورسە. بەڵام بەدیهێنانی ئامانجی بچووک و ڕۆژانە، هەستی متمانەبەخۆبوون و کۆنترۆڵت زیاد دەکات.
خۆشەویستی و لێبووردەیی بۆ خود: لەبیرت بێت کە تۆ مرۆڤیت و هەڵە دەکەیت. لەبری خۆسزادان، لە هەڵەکانتەوە فێربە و بە خۆشەویستییەوە مامەڵە لەگەڵ خودی خۆتدا بکە.
لە کۆتاییدا، ژیان وەک ئاوێنەیەکە؛ ئەگەر بە ڕوویەکی گرژەوە سەیری بکەیت، هەمان وێنەت پێشان دەداتەوە، بەڵام ئەگەر بە زەردەخەنەوە ڕووبەڕووی ببیتەوە، زەردەخەنەت بۆ دەگەڕێنێتەوە. بڕیار بدە ئایا دەتەوێت لە پەراوێزی چیرۆکەکەدا وەک قوربانییەک بمێنیتەوە، یان ببیتە پاڵەوانی سەرەکی و کۆتاییەکی شایستە بۆ خۆت بنووسیتەوە. هێز و ئیرادەی ئەم گۆڕانکارییە لە ناخی خۆتدایە، تەنها پێویستە بڕیاری بەکارهێنانی بدەیت.