رۆژنامەی ھەولێر

مەسرور بارزانی: هەرێمی کوردستان رێگری لە هەناردەکردنی نەوتی عێراق نەکردووە

دەقی قسەکانی مەسرور بارزانی لە کۆنفرانسە رۆژنامەوانییەکەدا:

رۆژتان باش

ئێمە ئەمڕۆ هاتین بۆ ئێرە لە پارێزگای هەولێر سەردانی ژووری ئۆپەراسیۆن بکەین بۆ بەسەرکردنەوەیان و دڵنیابوون لەوەی کە ئینشەڵڵا شاری هەولێر و کوردستان لە دەستێکی ئەمین و ئارامدایە و ئینشەڵا سەقامگیری و ئاسایش لە کوردستان بەردەوام دەبێت.

من سوپاسی جهود و خەمخۆری و شەونخوونیی هەموو ئەو هێز و لایەنانە دەکەم کە بەڕاستی بە هەستێکی بەرزی بەرپرسیارێتییەوە رەفتاریان کردووە، هێزەکانی پێشمەرگە و زێرەڤانی و پۆلیس و ئاسایش و هێزەکانی ئەمنی و بەرگری شارستانی و دائیرەکانی خزمەتگوزاری و تەندروستی و هەموو ئەو بەڕێزانەی کە شەو و رۆژ خزمەتی خەڵکی کوردستان دەکەن بۆ ئەوەی نەهێڵن خوا نەخواستە هیچ کەمتەرخەمییەک رووبدات، و خەڵکی ئێمە دەبێت دڵنیابن کە ئێمە هەمیشە لە خەمی وەزعی ئەوانداین و هەرچی پێمان بکرێت بۆ باشترکردنی وەزعەکە و بۆ ئەوەی کوردستانمان پارێزراوبێت دەیکەین.

هەر وەکوو پێشتریش لە خۆشی و ناخۆشی پێکەوە بووین، ئێستاش پێکەوە دەبین، مان و مردنمان پێکەوە دەبێت و ئینشەڵا ئاسۆیەکی گەش و ئاشتی و سەقامگیری چاوەڕێی وڵاتەکەمان دەکات و دەمەوێت خەڵکی کوردستان هەموو دڵنیابن کە ئێمە بە هەموو توانایەکی خۆمان هەوڵ دەدەین کە کوردستانمان پارێزراوبێت، خەڵکی ئێمە پارێزراوبێت.

هەرچەندە ئێستا ناوچەکەمان بە شەڕێکدا تێدەپەڕێت کە ئەم شەڕە نە ئێمە دەستمان پێکردووە، نە دەتوانین بیشی وەستێنین، بەڵام هەموو هەوڵێک دەدەین کە کوردستانمان پارێزراوبێت و خەڵکی ئێمە پارێزراوبێت.

من هەروەها دەمەوێت پیرۆزبایی مانگی رەمەزان و هاتنی جەژنی رەمەزان و جەژنی نەورۆزیش لە هەموو خەڵکی کوردستان و موسڵمانان پیرۆز بکەم، هیوادارم کە جەژنی خێر و خۆشی بێت و ئینشەڵڵا خێر و بەرەکەت روو لە وڵاتەکەمان بکات و گرژی و ناخۆشیش بەرەو کۆتایی بڕۆن ئینشەڵڵا.

ئەم شەڕەی کە ئێستا هەیە بێگومان کاریگەری راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆی لەسەر خەڵکی هەرێمی کوردستانیش هەبووە، بەڵام هەروەک باسم کرد، ئێمە بەشێک نەبووین لەم شەڕە، و دەمانەوێت کوردستانمان پارێزراوبێت، هەرچەندە هەندێک جار بەداخەوە پەلاماری کوردستان دراوە بە درۆن و بە مووشەک، کە هیچ پاساوێک هەڵناگرێت وە هەرێمی کوردستان نە مەترسییە بۆ سەر کەسێک، نە بەشێکە لە هیچ پلانێک و مەترسییەک بۆ هیچ لایەنێک.

بۆیە داوا دەکەین لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بەتایبەتی لە حکوومەتی فیدراڵی کە رێگری بکەن لەو کەسانەی پەلاماری هەرێمی کوردستان دەدەن، بەتایبەتی ئەو هێز و گرووپە لەیاسادەرچووانەی کە بە درۆن بەردەوام پەلاماری هەرێمی کوردستان دەدەن، ئەمە هیچ پاساوێک هەڵناگرێت و حکوومەتی فیدراڵی بەرپرسە بە راگرتنی ئەمانە، بە سنووردانان بۆ ئەمانە، چونکە بەشێک لەمانە مووچەخۆری حکوومەتی فیدراڵین لەلایەن حکوومەتی فیدراڵییەوە پڕچەک و پارەدار کراون و ئێستا چاوەڕوانی ئەوە لە حکوومەتی فیدراڵی دەکەین کە لە ئاستی بەرپرسیارێتی خۆیاندا بن و نەهێڵن چیتر ئەم گرووپانە بەم شێوەیە پەلاماری کوردستان بدەن.

سوپاسێکی زۆری هاوپەیمانان دەکەین کە بەڕاستی دەورێکی یەکجار زۆرباشیان هەبووە لە خستنەخوارەوەی ئەو درۆن و مووشەکانەی کە ئاراستەی بەتایبەتی شاری هەولێر دەکرێن، و سوپاسی پشتیوانیی هەموو دۆستەکانمان دەکەین کە لەگەڵمان وەستاون و ئێمەش بەردەوام دەبین لەوەی کە پارێزگاری لە دەستکەوت و مافەکانی خەڵکی کوردستان بکەین.

دەمەوێت خەڵکی هەرێمی کوردستان دڵنیابن لەوەی کە ئێمە هەرچیمان پێبکرێت دەیکەین بۆ پاراستنیان و سوپاسی خۆڕاگری و ماندووبوونی هەموولایەکیش دەکەم، سەرەخۆشی لە ماڵە شەهیدان دەکەم، سەرەخۆشی لە کەسوکاری ئەو شەهیدە سەربەرزانە دەکەم چی ئێستا چی پێشووتر کە بۆ بەرگریکردن و پاراستنی هەرێمی کوردستان خوێنیان بەخشیوە، تەمەننای چاکبوونەوە بۆ بریندارەکان دەخوازم و هیوادارم بە زووترین کات ئەوانیش چاک ببنەوە و سوپاسی ماندووبوونی خەڵکی کوردستانیش دەکەم کە تەحەمولێکی زۆریان کردووە بەتایبەتی زۆرجار پارچەی ئەو مووشەک و درۆنانەی کە لێدەدرێن دەکەونە خوارەوە بەر ماڵان دەکەون، هیوادارم ئەوانیش ئینشەڵا هەرچی ئەگەر ئێمە پێمان بکرێت بۆ یارمەتیدانیان پەیوەندیمان پێوەبکەن بۆ ئەوەی بتوانین زیاتر یارمەتی ئەوانیش بدەین.

لەو ماوەیەدا بابەتێکی تر هەبوو کە دەمویست لەسەر ئەویش چەند خاڵێک هەیە باسی بکەم، بابەتی هەناردەنەکردنی نەوتە بۆ دەرەوە کە لەم دوو سێ ڕۆژەی رابردوو بینیمان چەندین بەیاننامە دەرچوون، هەم لەلای حکوومەتی فیدراڵییەوە لەلایەن وەزارەتی نەوتەوە هەم لەلایەن حکوومەتی هەرێمی کوردستانیشەوە، ئەوەی راستی بێت من دەمەوێت بۆ خەڵکی کوردستان شی بکەمەوە و راستی بکەمەوە کە ئێمە وەکوو هەرێمی کوردستان زیاتر لە هەموو کەسێک پەرۆشی وەزعی ئابووریی عێراق و هەرێمی کوردستانین، پەرۆشی بابەتی مووچە و دابینکردنی بژێویی ژیانی خەڵکی کوردستانین، هیچ کەسێک لە حکوومەتی هەرێمی کوردستان زیاتر خەمخۆری ئەم بابەتە نەبووە و نییە.
بۆیە ئێستاش من دووپاتی دەکەمەوە کە هەرێمی کوردستان لەگەڵ ئەوەیە نەوت هەناردەی دەرێ بکرێت، بەڵام هەندێک راستی هەیە دەبێ بگوترێت.

حکوومەتی عێراق ئەو بڕە نەوتەی کە دەینارد بە چەندین ملیۆن بەرمیل ڕۆژانە بووە، کە چوار بۆ پێنج ملیۆن بەرمیل بووە، ئەوەی لە هەرێمی کوردستان بەرهەم دێت، حودوودی 220، 230 تا 250 هەزار بەرمیلە، ئەوەی تر کە حکوومەتی عێراق داوا دەکات لە کەرکووکەوە بە رێگەی بۆریی نەوتی هەرێمی کوردستانەوە بۆ جیهان و بە رێگەی تورکیاوە هەناردە بکرێت با ئەویش 250، 300 هەزارێکی تر بێت لەوە زیاتر نییە، بە هەموویەوە ناکاتە نیو ملیۆن بەرمیل کە ئەمە بە هیچ جۆرێک قەرەبووی ئەو نەوتە ناکات کە عێراق تا ئێستا نەی توانیوە بە رێگەی ترەوە هەناردە بکات، هیوادارین ڕێگە هەبێت کە حکوومەتی عێراق بتوانێ نەوتی خۆی لە هەموو شوێنێک هەناردەی دەرێ بکات، هەرێمی کوردستان رێگر نییە، هەرێمی کوردستان تەنیا داوای ئەوەی کردووە کە گەرەنتی هەبێت کە ئێمە بتوانین لە کێڵگەکانی خۆشمان نەوت بەرهەم بێنین، بەداخەوە لەو ماوەیەی رابردوو بەهۆی بۆردوومانکردنی کێڵگە نەوتی و غازی لە هەرێمی کوردستان بەرهەمی نەوت و غاز وەستاوە تا حەدێکی زۆر کەمی کردووە.

ئەمە خەتایەکە خەتای ئەو پەلاماردانەیە، خەتای ئەو هەموو هێرشانەیە کە دەکرێتە سەر ئەم کێڵگانە، داوامان لە حکوومەتی فیدراڵی کردووە هێرشی سەر ئەم کێڵگانە بوەستێ بۆ ئەوەی نەک تەنیا نەوتی کەرکووک بەڵکوو نەوتی کێڵگەکانی تری هەرێمی کوردستانیش ئیزافە بکرێ و هەمووی پێکەوە هەناردە بکەین.

لە لایەکی ترەوە داوامان کردووە کە بژێویی ژیانی خەڵکی کوردستان دابین بکرێ، بابەتی مووچە نەبێ بە کارتێکی سیاسی هەمیشە دوابخرێ، خەڵکی کوردستان وەکوو هەموو خەڵکی عێراق شایستەی ئەوەیە کە ئەبێ مووچەکانیان لە کاتی خۆیاندا دابین بکرێن و هیوادارین حکوومەتی عێراقیش لە ئاستی بەرپرسیارێتیی خۆیدا ئەم کارانە بکات.

ئێمە تەنیا داوای میکانیزمی گونجاومان کردووە، داوای گەرەنتیمان کردووە کە بەیەکەوە بتوانین گفتوگۆ بکەین بۆ چارەسەرکردنی گشت ئەو پرسانەی کە ئێستا هەن، ئینجا پێویست ناکات هیچ کەسێک هیچ لایەنێک بەڕاستی موزایەدەمان بەسەرەوە بکا یانیش بەیانی تەهدید و بە جۆری بە زمانێکی تر قسەمان لەگەڵ بکات، ئێمە پەرۆشی ئەم وەزعەین و دەمانەوێ هەم وەزعی عێراق هەم وەزعی کوردستان لەم قەیرانە ئابوورییە دەرباز بێت و ئێمە پێشنیازیشمان هەبووە، پێشنارەکانی خۆشمان ئاراستەی سەرۆکوەزیران لە حکوومەتی فیدراڵیدا کردووە و چاوەڕێی ئەوەین کە کۆبوونەوەش بکرێت، هیوادارم ئەمڕۆ ئەم کۆبوونەوەیە بکرێت بۆ ئەوەی ئێمە بگەین بە ئەنجامێکی هاوبەش تاکوو بتوانین لەو قەیرانە دەرباز ببین بە تەواوی ئینشەڵڵا.

لە سەر وەزعی ناوخۆش من جارێکی تر داوا لە هەموو هێزە سیاسییەکان دەکەم کە پشتیوان بن و یەکڕیز بن، بۆ جارێکیش بێ هەستێکی نیشتیمانپەروەرانەیان هەبێت، هەموو بەیەکەوە ئێمە بتوانین لەو قەیرانە دەرباز ببین، بە قسە هیچ شتێک چارەسەر نابێت، دەبێ هەڵوێستی جدییان هەبێ لەسەر ئەو بابەتانەی کە لە بەرژەوەندیی خەڵکی کوردستاندان و هیوادارم بەرژەوەندیی باڵای وڵات و بەرژەوەندیی خەڵکی کوردستان بخەنە سەر بەرژەوەندیی شەخسی و حزبی خۆیانەوە و هیچ پاساوێکیش نییە کە ئێستا لەم کاتەدا خەڵکی کوردستان هێزە سیاسییەکان نەتوانن بەیەکەوە بەرگری لە مافەکانی خەڵکی کوردستان بکەن بەتایبەتی ئەو مافە دەستوورییانەی کە هەموومان پێویستە ئێستا داکۆکییان لێ بکەین.

جارێکی تر سوپاسی هەموو لایەکتان دەکەم هیوادارم هەر سەرکەوتوو بن و دەمەوێ دڵنیاییش بە خەڵکی کوردستان بدەم ئینشەڵا ئێمە زۆر گەش بینین وە هیوادارم ئەوانیش دڵنیابن لەوەی کە ئاسۆیەکی ڕوون لە پێشمانە ئینشەڵا.