نیگار نەجات
“هەشتی مارس، تەنها وەرچەرخانێکی مێژوویی نییە لە ڕۆژژمێری جیهانیدا، بەڵکوو سیمبولی کۆڵنەدان و ئیرادەی پۆڵاینی ئەو خانمانەیە کە بە خەبات و قوربانیدان، ڕێڕەوی مێژوویان گۆڕیوە. ئەم ڕۆژە یادکردنەوەی ئەو دەستکەوتە مەزنانەیە کە ئافرەتان لە هەموو کایەکانی ژیاندا بەدەستیان هێناوە. لە نێو مێژووی نەتەوەکەماندا، ژنی کورد هەمیشە پێشەنگ بووە؛ چ وەک تێکۆشەرێک لە شاخ و چ وەک پەروەردەکار و بونیادنەرێک لە شار، هەمیشە شانبەشانی براکانیان خزمەتیان بە نیشتمان کردووە.”
خاتوو ڕەفتار حەسەن قادر، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتیی کتێبخانە گشتییەکانی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران، بۆ “هێلین میدیا” دەدوێت:
بەبۆنەی ٨ی مارسەوە جەختی لەوە کردەوە کە ئافرەتی کورد لە هەموو قۆناغەکاندا ڕۆڵی کاریگەری هەبووە لە پەروەردەکردنی نەوەیەکی ئازا و نیشتمانپەروەر. خاتوو ڕەفتار، وەک خانمێکی دڵسۆز و خاوەن دیدگا، لە پەیامەکەیدا ڕایگەیاند: «ئەم ڕۆژە وێستگەیەکە بۆ بەرزڕاگرتنی ئەو ئیرادە پۆڵاینەی کە ئافرەتی کورد لە هەموو سەردەمەکاندا نیشانی داوە. گەورەترین دەستکەوت بۆ ئافرەت ئەوەیە کە بتوانێت بە زانست و هۆشیاری، پێگەی خۆی لە کۆمەڵگەدا بسەلمێنێت. ساڵانە ئەم ڕۆژە بۆ بەرزڕاگرتنی قوربانییەکان، دەستکەوتەکان و داهێنانەکانی ئافرەتان تەرخان دەکرێت کە زۆرجار ڕێڕەوی مێژوویان گۆڕیوە.»
ئەو وتیشی: «ئافرەتان لە مێژوودا دەستکەوتی گەورەیان بەدەست هێناوە، بەتایبەت لە بواری مافەکاندا؛ وەک مافی بەشداری لە سیاسەت، مافی خوێندن و پەروەردە، مافی یەکسانی لە کارکردن و بەشداری لە زانست و هونەردا. ئافرەتان هەمیشە لە هەموو قۆناغەکاندا ڕۆڵی خۆیان هەبووە بۆ بونیادنانی نیشتمانێکی ئازاد و پەروەردەکردنی نەوەیەکی ئازا و بوێر. ئەوان شانبەشانی باوک و براکانیان لە چالاکی و خەبات و تێکۆشاندا بەشدار بوون. ڕۆحی ئەو ئافرەتانە شاد بێت کە لە پێناو ئازادی و مافەکانیاندا گیانیان بەخشی.»
ساجدە محەمەد عومەر، پارێزەر و چالاکوانی مەدەنی، بۆ “هێلین میدیا” دەڵێت:
خاتوو ساجدە، وەک دەنگێکی داکۆکیکار لە ماف و ئازادییەکان، لە پەیامێکی پڕ لە وەفا و شکۆدا بۆ هەشتی مارس وتی: «ئەم ڕۆژە، ڕۆژی بەرزنرخاندنی ئیرادە و قوربانیدانی ئافرەتانە لە پێناو کۆمەڵگەیەکی یەکسان و دادپەروەر. جێگای شانازییە کە ئافرەتی کورد بە درێژایی مێژوو نموونەی بەرچاوی ئازایەتی و خۆڕاگری بووە و شانبەشانی پیاوان ڕۆڵی یەکلاکەرەوەی لە بزووتنەوەی ئازادیخوازی گەلەکەماندا هەبووە.»
ئەو وەک وەفایەک بۆ مێژووی پڕ لە ئازاری دایکان وتی: «سەری ڕێز بۆ شەهیدانی ڕێگای خەبات و سیمبولەکانی بەخشندەیی (دایکانی شەهیدان) دادەنەوێنین؛ ئەو پاڵەوانە بێناوانەی لە سەختترین دۆخی بۆردومان و ئاوارەییدا نەوەکانیان پاراست و ژیانێکی باشتریان بۆ دابین کردین، کە زۆرجار لە ناو کۆمەڵگەیەکی پیاوسالاریدا بەهای ڕاستەقینەیان وەک پێویست نازانرێت.» لە کۆتایی پەیامەکەیدا، وەک پارێزەرێک جەختی لە پشتیوانیی نەگۆڕی خۆی بۆ مافەکانی ژنان کردەوە و وتی: «ئەم یادە دەرفەتێکە بۆ بەرزنرخاندنی ئەو ڕۆڵە پیرۆزەی کە ئافرەتان لە هەموو کایەکاندا دەیگێڕن. دووبارە ڕۆژی جیهانیی ئافرەتان پیرۆز بێت.»
شادیە حەسەن عەلی، بەڕێوەبەری قوتابخانەی ماڵەسوار، بۆ “هێلین میدیا” ڕایگەیاند:
«بەبۆنەی هەشتی مارس، ڕۆژی جیهانیی ئافرەتان، گەرمترین پیرۆزبایی ئاڕاستەی تەواوی خانمانی جیهان و بونیادنەرانی نەوەی نوێ لە کوردستان دەکەم. ئەم ڕۆژە وێستگەیەکە بۆ بەرزنرخاندنی ئەو ئیرادە و هێزەی کە ئافرەتان لە هەموو کایەکاندا نیشانیان داوە، بەتایبەت لە کایەی پەروەردە و فێرکردن کە بنچینەی بونیادنانی کۆمەڵگەیەکی پێشکەوتووە.»
وتیشی: «لە ڕووی بیروباوەڕەوە، ئەم بۆنەیە هاندەرە بۆ ئەوەی خانمان بوێرانە هەوڵ بدەن و شانبەشانی پیاوان کار بکەن، بەبێ ڕەچاوکردنی جیاوازی ڕەگەزی، تا ژیانێکی باشتر بەدەست بهێنن. شکاندنی بەربەستەکان و تێکۆشان دژی زوڵم و توندوتیژی، هەنگاوە بەرەو نەمانی چەوسانەوە و سەیرکردنی ئافرەت وەک مرۆڤێکی تەواو. خەباتی ژنان تەنها پەیوەست نییە بە ٨ی مارسەوە، بەڵکوو ئەم ڕۆژە بووەتە ڕەمزی خەبات دژی چەوسانەوە. قوتابخانە تەنها ناوەندێکی فێربوون نییە، بەڵکوو ئەو سەنگەرە پیرۆزەیە کە تێیدا ئافرەتی سەرکردە، هۆشیار و خاوەن بڕیار دروست دەبێت. ئێمە لێرە نەوەیەک لە کچان پێدەگەیەنین کە خاوەن باوەڕبەخۆبوونێکی پۆڵاین بن و بزانن کە هیچ سنوورێک بۆ خەون و داهێنانەکانیان نییە؛ چونکە ئافرەتێک چەکی زانست و پەروەردەی بەدەستەوە بێت، دەتوانێت گەورەترین گۆڕانکاری لە مێژوودا بکات.»