مامۆستا سەگڤان عەبدوالخالق عومەر*
لگەل دەستپێکرنا سالا نویا خاندنێ، خێزان دکەڤیتە د قوناغەکا گرنگ دا کو تێدا ڕۆلەکێ سەرەکی و چارەنڤیسساز د سەرکەفتنا ئەکادیمی و دەروونی یا زارۆکێن خوە دا دگێریت. ئامادەکرنا ژینگەهەکا ئارام و پشتەڤانیکرنا بەردەوام کلیلا سەرکەفتنێ یە. ل خوارێ گرنگترین خالێن دەربارێ ڕول وئەرکێ خێزانێ ئەڤەنە ژوان ژی
ئامادەکاریا دەروونی و جەستەیی:
١- ل دۆر گرنگیا قوتابخانێ و خواندنێ دگەل زارۆکی باخڤن. ترس و دلهڕاوکێیا زارۆکی ژ قوتابخانێ کێم بکەن.ب ئەرێنی باسێ مامۆستا و قوتابخانێ بکەن.
٢- پشتەڤانییا خوە بۆ زارۆکی دیار بکەن و بێژنێ هوین دێ هەردەم هاریکار بن. دگەل زارۆکی بچن پێداویستیێن قوتابخانێ بکڕن دا هەست ب حەز و خۆشیێ بکەت.
٣- گرنگیێ ب ساخلەمیا جەستەیی یا زارۆکی بدەن و پشکنینێن پێدڤی بۆ بکەن. پشت ڕاستبون کو زارۆک تێرا خوە دنڤیت، ب تایبەتی حەفتیەکێ بەری دەستپێکرنا خواندنێ.
٤- خوارنا زارۆکی ڕێک بێخن و گرنگیێ ب خوارنا تێشتا سپێدێ بدەن. فێری ڕەوشت و ئادابێن جڤاکی بکەن، وەک ڕێزگرتن ل مامۆستا و هەڤالان.
٥- هاندانا زارۆکی بۆ پرسیارکرنێ و دەربرینا هزرێن خوە.
ڕێکخستنا ژیانا ڕۆژانە:
١- خشتەکێ ڕۆژانە بۆ چالاکیێن زارۆکی دروست بکەن. دەمەکێ دیارکری بۆ نڤستن و ژخەو ڕابوونێ دەستنیشان بکەن.
٢- جهەکێ تایبەت و ئارام بۆ خواندن و ئەنجامدانا ئەرکێن مالێ ئامادە بکەن. دەمێ خوارنێ بکەنە دەلیڤەک بۆ گوهداریکرنا زارۆکی و زانینا ڕویدانێن ڕۆژا وی.
٣- ئامیرێن ئەلکترۆنی سنوردار بکەن. گرنگیێ ب چالاکیێن جەستەیی و وەرزشی بدەن. پشتەڤانییا حەز و ئارەزوویێن زارۆکی بکەن، چ هونەری بن یان وەرزشی.
٤- بەرپرسیاریێن ناڤ مالێ بدەنە زارۆکی دا هەست ب گرنگییا خوە بکەت. فێر بکەن کو گرنگیێ ب پاقژیا کەسایەتی و ژینگەها خوە وگورەپاناقوتابخانێ بدەت.
٥- ئامادەکرنا جل و بەرگ و جانتایێ قوتابخانێ وخشتێ ڕۆژانە بەری بچیتە قوتابخانێ.
پشتەڤانیا خواندن و فێربوونێ:
١- ڕۆژانە ل دۆر خواندنا وی پرسیاران ژێ بکەن.
هاریکاریا وی بکەن د چارەسەرکرنا ئەرکێن مالێ دا، بەلێ وی ئەرکی ئەوبخو چێکەت نەهین.
٢- پەیوەندیەکا بەردەوام دگەل مامۆستایێن وی هەبیت. بەشداری د جڤینێن دایبابان ل قوتابخانێ دا بکەن.
٣- ژینگەهەکا خواندنێ ل مال دروست بکەن، وەک هەبوونا پەرتووکخانەکا بچووک. دگەل زارۆکی پەرتووکان بخوینن دا حەزا خواندنێ ل دەف پەیدا ببیت.
٤- هاندانا وی بکەن بۆ بکارئینانا ژێدەرێن فێرکاری یێن جودا. سەرکەفتنێن وی هەرچەند بچووک بن، پیرۆز بکەن و دەستخۆشیێ لێ بکەنبەرزنرخینن.
٥- د دەمێ شکەستنێ دا پشتەڤانیا وی بکەن و فێر بکەن کو ژ شاشیێن خوە فێر ببیت. ئارمانجێن واقعی بۆ خواندنا وی دابنێن.
٦- گرنگییا ڕێکخستنا دەمی و پلاندانانێ بۆ خواندنێ فێر بکەن. دوور بکەڤن ژ بەراوردکرنا وی دگەل زارۆکێن دی.
٧- فێری بکەن کو پشت ب خوە ببەستیت د خواندنێ دا. گرنگییا کارێ کومی و هاریکاریا هەڤالان بۆ ڕوون بکەن. سەردانا قوتابخانێ بکەن و ئاگەهداری ڕەوشا خواندنا وی بن.
پەیوەندی و هەست و سۆز:
١- ڕۆژانە دەمەکێ تایبەت بۆ ئاخفتنێ دگەل زارۆکی تەرخان بکەن.ب دلەکێ ڤەکری گوهداریا کێشە و ئاریشەیێن وی بکەن.
٢- ڕێزێ ل هەست و سۆزێن وی بگرن. فێری بکەن کو ب ڕاستگۆیی هەستێن خوە دەرببڕیت.
٣- ژینگەهەکا پر ژ حەژێکرن و ئارامیێ ل مال دابین بکەن. پشتگیریا وی بکەن د دروستکرنا هەڤالینیێن ساخلەم دا.
٤- ئاگەهداری نیشانەیێن فشارا دەروونی بن.
فێری بکەن کو چاوا سەرەدەریێ دگەل کێشەیێن جڤاکی بکەت. دوور بکەڤن ژ گازندە و ڕەخنەیێن بەردەوام.
٥- د دەمێ تۆرەبوونێ دا، ب هێمنی سەرەدەریێ دگەل بکەن. گرنگییا لێبۆرین و لێک تێگەهشتنێ د ناڤ خێزانێ دا نیشا بدەن.
٦- چیرۆکێن سەرکەفتنا خوە بۆ بگێرن دا ببنە هاندەر بۆ وی. هەست ب باوەریێ بدەنێ کو دشێت هەر تشتەکێ بڤێت بدەست بێخیت.
٧- فێربکەن کو چاوا ڕووبەرووی ئاستەنگان ببیتەڤە. هەردەم نیشا بدەن کو هوین شانازیێ پێ دکەن.
هاریکاری دگەل قوتابخانێ:
١- ناڤ و نیشان و ژمارا تەلەفۆنا قوتابخانێ و مامۆستایان ل دەف خوە هەلگرن.
٢- ب ڕێکوپێکی سەردانا مالپەر یان پەیجێن جڤاکی یێن قوتابخانێ بکەن. ئاگەهداری یاسا و ڕێنمایێن قوتابخانێ بن.
٣- هەر کێشەیەکا ساخلەمی یان دەروونی یا زارۆکی هەبیت، قوتابخانێ ئاگەهدار بکەن.
بەشداری د چالاکی و هەلکەفتێن قوتابخانێ دا بکەن.
٤- پەسنا مامۆستایان ل بەر چاڤێ زارۆکێن خوە بکەن.ب شێوەکێ ئەرێنی و بنیاتنەر ڕەخنەیان ل قوتابخانێ بگرن.
٥- پێشنیارێن خوە بۆ باشترکرنا ڕەوشا قوتابخانێ پێشکێش بکەن. ببنە ئەندام د جڤاتا دایبابان و مامۆستایان دا ئەگەر بۆ هەوە ممکن بت.
٦- هاریکاریا دارایی یا قوتابخانێ بکەن ئەگەر د شیانێن هەوە دا بت.
خالێن گشتی و دوماهی:
١- ببنە نموونەیەکا باش بۆ زارۆکێن خوە د هەلسوکەفت و ڕەفتاران دا. گرنگیێ ب پەروەردەیا بهایێن بلند بدەن، وەک ڕاستگۆیی و دادپەروەری.
٢- فێربکەن کو حەز ژ وەلات و نیشتیمانێ خوە بکەت. هاندانا وی بکەن بۆ پاراستنا ژینگەهێ.
٣- ئاگەهداری هەڤال و کەسێن نێزیکی وی بن. فێربکەن کو گرنگیێ ب ساخلەمیا خوە بدەت.
٤- دوور بکەڤن ژ ناکوکیێن خێزانی ل بەر چاڤێ زارۆکان. دوعایێن خێرێ بۆ بکەن و هیڤییا سەرکەفتنێ بۆ بخوازن.
٥- باوەری ب شیانێن وی بینن و بهێلن ب خوە بریاران بدەت. ژبیر نەکەن کو سالا خواندنێ گەشتەکە و پێدڤی ب پشتەڤانیا بەردەواما هەوە هەیە.
*قوتابخانا دیناران بنەرەت وتێکهەل
پەروەردا بەردەرەش