نورەدین جاف
تابلۆکە کارێکی هونەری هاوچەرخە کە توخمەکانی ڕیالیزم و هێماسازی تێکەڵ دەکات. لێرەدا شیکارییەکی تەکنیکی ورد دەخەمە روو کە تیایدا سەرنج دەخاتە سەر توخمە نوێیەکان:
1. بابەت
فیگەری سەرەکی: فیگەری مرۆڤ، لەوانەیە ژن یان پیاو، وێنا دەکرێت، جل و بەرگی نەریتی یان ڕەمزی لەبەردایە، لەسەر پشتی گایەکی گەورە وەستاوە.
گا؛ نوێنەرایەتی دەسەڵات، دەسەڵات، یان ڕەنگە زەوی دەکات.
ئاسمان: ئاسمان فیروزە دەردەکەوێت، لە سەرەوە هەوری تاریکی هەیە، ئەمەش کۆنتراستێکی دراماتیک دروست دەکات.
باڵندە: باڵندە بە فڕین لە ئاسمان دەردەکەون، توخمێکی جوڵە و زیندوویی زیاد دەکەن.
باڵندەی پەپوولە: باڵندەی سپی بچووک دەردەکەون، لە ئاسماندا دەفڕن، توخمێکی خەیاڵی و منداڵی زیاد دەکەن.
ماسی: ماسی بە مەلەکردن لە هەوادا دەردەکەون، توخمێکی نهێنی و هێماسازی زیاد دەکەن.
نووسراوەکان: لە خوارەوە پانێڵێک دەردەکەوێت کە نووسراوە کۆنەکانی لەسەرە، ئاماژە بە مێژوو و کولتوور دەکات.
توخمە سروشتییەکان: توخمە سروشتییەکانی وەک چیمەن و زەوی هەن.
2. ستایل
ڕیالیزم/ سیمبۆلیزم: شێوازەکە ڕیالیزم لە وێناکردنی گا و فیگەردا تێکەڵ دەکات، لەگەڵ هێماسازی لە بەکارهێنانی باڵندەی باڵندە و ماسی و نەخشدا.
ڕەنگەکان: ڕەنگەکان دەوڵەمەند و جۆراوجۆرن، لەگەڵ تۆنی گەرم (قاوەیی، پرتەقاڵی) و فێنک (شین، سەوز) کە بەکاردێت بۆ دروستکردنی هاوسەنگی و کۆنتراست.
وردەکاری: لە هەندێک بواردا گرنگی بە وردەکاری دەدرێت (ڕووی گا، نەخشەکان)، لەکاتێکدا بوارەکانی تر زیاتر ئەبستراکتن.
تەکنیکەکان: وا دیارە کارەکە بە بەکارهێنانی تەکنیکەکانی بۆیاخکردنی زەیتی یان ئەکریلیک ئەنجام دراوە.
3. پێکهاتە
بەشیکردنەوە: وێنەکە دابەشکراوە بەسەر ناوچەی جیاوازدا، کە فیگەر و گا لە پێشەوە وەک توخمە سەرەکییەکان.
هاوسەنگی: هاوسەنگییەکی بینراو لە نێوان توخمە جیاوازەکاندا هەیە، کە توخمە هێمادارەکان بە شێوەیەکی هاوسەنگ دابەشکراون.
جوڵە: هەستکردن بە جوڵە لە وێنەکەدا هەیە، بەتایبەتی لە ئاراستەی باڵندەی باڵندە و ماسی و باڵندەدا.
قووڵی: قووڵی لە ڕێگەی بەکارهێنانی ڕوانگەی بەرگەهەوا (گۆڕانکاری ڕەنگ و تێربوون) و چینکردنی توخمەکان بەدەست دێت.
4. ڕەنگەکان
ڕەنگە گەرمەکان: بەکاردێت بۆ تیشک خستنە سەر توخمە سەرەکییەکان و دروستکردنی کەشێکی گەرمی و بەهێزی (گا، کارەکتەر).
ڕەنگە فێنکەکان: بەکاردێت بۆ دروستکردنی کۆنتراست و وروژاندنی هەستی نهێنی و ڕۆحانیەت (ئاسمان، باڵندە).
هارمۆنی و کۆنتراست: هاوئاهەنگی لە نێوان ڕەنگەکاندا هەیە، لەگەڵ کۆنتراستی نێوان ڕەنگی گەرم و فێنک بۆ دروستکردنی کاریگەرییەکی بینراوی بەهێز.
5. پەیام و مەبەست
چیرۆک/ گێڕانەوە: لەوانەیە وێنەکە چیرۆکێکی ئەفسانەیی یان ڕەمزی بگێڕێتەوە، یان بیرۆکەکان دەربارەی پەیوەندی نێوان مرۆڤایەتی و سروشت، یان نێوان ڕابردوو و ئێستا دەرببڕێت.
هێماسازی: بەکارهێنانی هێماکان (گا، باڵندە، ماسی، نەخش) پەیامێکی قووڵتر پیشان دەدات.
ڕەنگدانەوە/ هەست: ئامانجی وێنەکە وروژاندنی ڕەنگدانەوە و تێڕامانە لەسەر مانای ئەو هێما و توخمانەی کە بەکارهێنراون.
جوانیناسی: وێنەکە هەوڵدەدات لە ڕێگەی ڕەنگ و پێکهاتە و ستایلەوە ئەزموونێکی جوانکاری دروست بکات.
زیاد لە شیکارییەکانی پێشوو:
باڵندەی پەپوولە: لەوانەیە هێمای خەون، هیوا، یان بێتاوانی بێت. ماسی: لەوانەیە هێمای بەخێوکردن یان ژیانی ڕۆحی بێت.
نەخشاندن: ڕەنگە هێمای حیکمەت، زانست، یان میرات بێت.
ئەم بەرهەمە هونەرییە کارێکی هونەری هاوچەرخی ئاڵۆز و دەوڵەمەندی هێمادارە کە ڕیالیزم و هێماسازی تێکەڵ دەکات. هونەرمەند ڕەنگ و پێکهاتە و شێواز بەکاردەهێنێت بۆ دروستکردنی ئەزموونێکی بینراوی بەهێز کە ڕەنگە چیرۆکێکی ڕەمزی بگێڕێتەوە یان بیرۆکەکان دەربارەی ژیان و خەونەکان و پەیوەندی نێوان مرۆڤایەتی و جیهانی دەوروبەرمان دەرببڕێت. بینەر دەبێت بیر لە هێما و توخمە جۆراوجۆرەکان بکاتەوە بۆ ئەوەی بە تەواوی لە مانای کارە هونەرییەکە تێبگات.