ماكوان عێزهت-هەولێر
هەندێک لە منداڵان ترسێکی بەرچاویان هەیە لە چوونە قوتابخانە، زۆرجار لە سەرەتای ساڵی خوێندن یان لەگەڵ چوونە ناو قوتابخانە بۆ یەکەم جار زیاتر دەردەکەوێت. هۆکاری جۆراوجۆر ڕۆڵ دەگێڕن لە سەرهەڵدانی ئەم ترسە. ئەگەر سەرنجت داوە لەگەڵ داهاتنەوەی قوتابخانە ترس و دڵەڕاوکێی منداڵەکەت لە چوون بۆ قوتابخانە زیادی كردووە، ئەوا ئەم چوار هۆکارە هاوكارت دەبن بۆ ئەوەی بتوانیت بە ئاسانی مامەڵەی لەگەڵ بکەیت.
1. منداڵان بەشێوەیەکی گشتی بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش وابەستەی دایکیان دەبێت، هەروەک چۆن بە ماڵ و کەلوپەلی تایبەتی خۆیان و یارییەکانیانەوە وابەستەن، کە تێیدا سەلامەتی و ئاسوودەیی دەبیننەوە. ئەمەش دەبێتە هۆی ترس و دڵەڕاوکێ لە لەدەستدانیان لەکاتێکدا دەبێت بەجێیان بهێڵن بۆ ئەوەی بچنە قوتابخانە. ئەمەش یەکێکە لەو هۆکارە سەرەکییانەی کە منداڵان زیاتر لە چوون بۆ قوتابخانە دەترسن، بەمەش دایکیان و هەموو ئەو شتانەی خۆشیان دەوێت لە ماڵەوە بەجێ دەهێڵن. بۆیە پێویستە چەند ڕۆژێک لەگەڵ منداڵەکەتدا بچیتە قوتابخانە، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزکردنەوەی هەستی ئاسوودەیی و زیاتر هاندانی بۆ ئامادەبوون لە قوتابخانە.
2. هەندێک لە منداڵان لە قوتابخانە، بەدەست قسەی ناشرینی هاوتەمەنەکانیانەوە دەناڵێنن، زۆرجار مامەڵەکردن لەگەڵ ئەمەدا ڕووبەڕووبوونەوەیەكی تووش دەبێت. ئەمەش دەتوانێت ترس و دڵەڕاوکێیان بەرز بکاتەوە لە چوون بۆ قوتابخانە هەموو ڕۆژێک و ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم دۆخە سەختە بە تەنیا، بەبێ پشتیوانی دایک و باوکیان. ئەمەش گرنگی قسەکردن لەگەڵ منداڵەکەتدا دەردەخات سەبارەت بەو کێشانەی کە لە قوتابخانە بێزاری دەکەن بۆ ئەوەی دواتر بتوانیت یارمەتیان بدەیت بۆ تێپەڕاندنیان.
3. هەندێک منداڵ لەڕادەبەدەر لە مامۆستا دەترسن و ئەگەری سزادانیان هەیە ئەگەر هەڵەیەکیان کرد. هەروەها ترسیان لەوە هەیە کە نەتوانن ئەرکەکانی ماڵەوەیان تەواو بکەن و شکست بهێنن. ئەمەش دەبێتە هۆی ترس و دڵەڕاوکێ کاتێک کاتی چوونە قوتابخانە دێت. کاتێک بۆت دەرکەوت منداڵەکەت لە یەکێک لە مامۆستاکانی دەترسێت یان نیگەرانە لە شکستهێنان، زۆر گرنگە لەگەڵ ئەو مامۆستایەی پەیوەندیدارە کاربکەیت بۆ دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو.
4. ئەو مامەڵەیەی منداڵ لەماڵەوە وەریدەگرێت جیاوازە لەو مامەڵەیەی لە قوتابخانە وەریدەگرێت، ئەمەش بەشێوەیەکی سروشتی وای لێ دەکات مەیلی بەرەو ماڵەوە بێت، لەوێشدا سەرنجی دابەشنەکراو وەردەگرێت. ئەم هەستە خۆکارانە دەبێتە هۆی ئەوەی لە قوتابخانە بترسێت و نیگەران بێت لەو چارەسەرەی کە لەوانەیە لەوێ وەری بگرێت. لەم حاڵەتەدا باشتر وایە بۆ منداڵەکەت ڕوون بکەیتەوە کە مامۆستاکانی چەندە خۆشیان دەوێت و ئەو چاودێریەی قوتابخانەکە بۆی و هاوپۆلەکانی پێشکەشی دەکات، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی هەستی ئاسوودەیی و ئاسایشی.