محمد لادێ – ههولێر
لە هەنگاوێکی مێژووییدا کە نەخشەی گواستنەوەی وشکانی لە جیهاندا دەگۆڕێت، وڵاتی چین سەرکەوتنی تاقیکردنەوەکانی نوێترین شەمەندەفەری موگناتیسی (Maglev) ڕاگەیاند، کە خێراییەکەی دەگاتە ٦٠٠ کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا. ئەمە نەک تەنها خێراترین شەمەندەفەری سەر زەوییە، بەڵکو دەبێتە ڕکابەرێکی سەرسەختی کەرتی فڕۆکەوانی بۆ گەشتە ناوخۆییەکان.
ئەم شەمەندەفەرە نوێیە پشت بە تەکنەلۆژیای “هەڵگرتنی موگناتیسی” دەبەستێت. بە پێچەوانەی شەمەندەفەرە ئاساییەکانەوە، ئەم جۆرە هیچ ویلێکی نییە و پەیوەندی بە هێڵەکەی ژێریەوە نییە، بەڵکو بەهۆی هێزی موگناتیسییەوە بە بەرزی چەند سانتیمەترێک لەسەر هێڵەکە بەسەر هەواوە دەخزێت. ئەمەش لێخشاندن ناهێڵێت و ڕێگە دەدات بەو خێراییە خەیاڵییە بڕوات بەبێ ئەوەی دەنگەدەنگ یان لەرینەوەی هەبێت.
هەرچەندە خێرایی فڕۆکە نەفەرهەڵگرەکان لە نێوان ٨٠٠ بۆ ٩٠٠ کم/س دایە، بەڵام شارەزایان دەڵێن “ماگلێڤ” لە گەشتە مەودا ناوەندەکاندا خێراترە. ئەگەر کاتی چوون بۆ فڕۆکەخانە و چاوەڕوانی تێپەڕین بە پشکنینە ئەمنییەکان ئەژمار بکەین، گەشتکردن بەم شەمەندەفەرە لە ناوەندی شارێکەوە بۆ ناوەندی شارێکی تر کاتێکی زۆر کەمتری دەوێت.
جگە لە خێرایی، ئەم شەمەندەفەرە بە وزەی کارەبا کار دەکات و هیچ گازێکی زیانۆک دەرنادات. حکومەتی چین بە نیازە ئەم تۆڕە لە نێوان شارە گەورەکاندا فراوان بکات، ئەمەش وەک بەشێک لە پلانی ستراتیژیی وڵات بۆ کەمکردنەوەی قەرەباڵغییەکەی ئاسمان و پاراستنی ژینگە.