محمد لادێ – ههولێر
جیهانی ئۆتۆمبێل بە خێرایی گۆڕانی بەسەردا دێت و، گەورەترین پێشکەوتنیش لە بواری ئۆتۆمبێلی خۆکار (Self-Driving Cars) دایە. چیتر ئۆتۆمبێل تەنیا ئامێرێک نییە بۆ گواستنەوە، بەڵکو دەبێتە کۆمپیوتەرێکی گەورەی سەر چوار تایە، کە توانای بڕیاردان و لێخوڕینی هەیە بەبێ دەستێوەردانی مرۆڤ.
بزوێنەری سەرەکی لە پشت ئەم شۆڕشەوە بریتییە لە زیرەکی دەستکرد (AI)، کە کارکردنی ئۆتۆمبێلی زیرەک دەکاتە ڕاستی. ئەم ئۆتۆمبێلانە بە دەیان سێنسەر، کامێرا و سیستەمی لایدار (LIDAR) تەیار کراون، کە بەردەوام وێنە و داتا لە دەوروبەر وەردەگرن، وەک: شوێنی پیادەڕەوان، ڕووناکییەکانی هاتوچۆ و، هێماکانی سەر شەقام. پڕۆگرامە زیرەکەکانی ناو ئۆتۆمبێلەکە ئەم هەموو داتایە وەردەگرن و بە خێراییەکی زۆر شیکاری دەکەن. AI-یەکە لەسەر بنەمای ئەم شیکارییە بڕیاری لێخوڕین دەدات و جێبەجێی دەکات، هەموو ئەم پرۆسەیەش لە چەند میلی چرکەیەکدا ڕوو دەدات و زۆر خێراترە لە بڕیاردانی مرۆڤ.
گەشەسەندنی ئەم تەکنەلۆژیایە سوودێکی زۆری هەیە کە داهاتووی هاتوچۆ باشتر دەکات. لە ڕووی سەلامەتییەوە، بەشێکی زۆری ڕووداوەکان بەهۆی هەڵەی مرۆڤەوە ڕوودەدەن؛ بەڵام ئۆتۆمبێلی زیرەک ماندوو نابێت و سەرنجی لێ ناترازێت، ئەمەش مەترسیی ڕووداوەکان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمدەکاتەوە. هەروەها، AI دەتوانێت باشترین ڕێگا و خێراترین شێوازی لێخوڕین هەڵبژێرێت، ئەمەش وا دەکات هاتوچۆ باشتر ڕێکبخرێت و جەنجاڵی کەم بێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم ئۆتۆمبێلانە دەتوانن ژیانی ئەو کەسانە ئاسان بکەن کە ناتوانن لێبخوڕن، وەک بەساڵاچووان یان خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان.