رۆژنامەی ھەولێر

پاراستنی ژینگە لە چالاكی و فێستیڤاڵەكاندا

ئاریان دەرگەڵەیی – هەولێر

باشووری كوردستان ساڵانە دەیان فیستیڤاڵ و كەرنەڤاڵ و كۆبوونەوەی گەورەی لێ دەکرێ، ئەوەی ئێمە هەستمان پێ كردوە، تاكە شتێك كە بیری لێناكرێتەوە و خەمی لێ ناخورێت بابەتی ژینگە و ژینگەپارێزییە، بۆیە پاراستنی ژینگە لە چالاكییەكان و فێستیڤاڵەكاندا چەندین ستراتیژی گرنگ لەخۆدەگرێت كە بە داخەوە لای خۆمان كەمترین هەوڵی بۆ دراوە، لەوانە كەمكردنەوەی پاشماوە و دووبارە بەكارهێنانەوەی پاشماوەكان، بەكارهێنانی وزەی نوێبووەوە، پاراستنی ئاو، بەرزكردنەوەی هۆشیاری ژینگەیی لای بەشداربووان و ڕێكخەران و، جێبەجێكردنی وردی پلانەكانی بەڕێوەبردنی ژینگە.

مەعروف مەجید سەرۆكی ڕێكخراوی ئایندە بۆ پاراستنی ژینگە لە تازەترین توێژینەوەی خۆیدا ئەم پرسەی پۆلین كردووە، بریتین لەوانە:
بەڕێوەبردنی پاشماوە؛ دابینكردنی چەندین شوێنی دیاریكراو بۆ كەرەستەی دووبارەبەكارهێنراو (كاغەز، پلاستیك، كانزا، شووشە) لە شوێنە ڕوونەكان.
هاندانی بەكارهێنانی بەرهەمی دووبارەبەكارهێنراو لەبری بەرهەمی یەك جار بەكارهێنراو.
بەكارهێنانی پلاستیك بە هەموو شێوەكانیەوە كەم دەكاتەوە.
بەكارهێنانی وزەی نوێوەبووگ (نوێبووەوە): بۆ كارپێكردنی ئامێرەكان پشت بە سەرچاوەی وزەی خۆر یان با ببەسین.
گواستنەوە: هاندانی بەشداربووان بۆ بەكارهێنانی گواستنەوەی گشتی، پاسكیل، یان بە پێ ڕۆیشتن.
دابینكردنی شوێنی وەستانی ئۆتۆمبێلی دیاریكراو بۆ گواستنەوەی بەردەوامی سەردانیكەران.
ڕێكخستنی خزمەتگوزاری گواستنەوەی هاوبەش بۆ بەشداربووان.
كەمكردنەوەی بەكارهێنانی ئاو: هەر دزەكردنێك لە تۆڕەكانی ئاودا هەبێت چاك بكرێنەوە.
لە هەر شوێنێك كە دەتوانیت ئامێری پاشەكەوتكردنی ئاو بەكار بهێنین.
پاگژکردنەوەی ئاوی پیس و، دووبارە بەكارهێنانەوەی لە ئیش و کاردا، وەك ئاودێریکردنی باخچە.
هۆشیاری ژینگەیی: ڕێكخستنی هەڵمەتی هۆشیاری سەبارەت بە گرنگی بەردەوامی و چۆنیەتیی بەشداریكردن لە پاراستنی ژینگە.
پەیامە ژینگەییەكان لە پێشكەشكردنەكان یان چالاكییە كارلێكەكاندا تێكەڵ بكە.
هاوكاری لەگەڵ ڕێكخراوە ژینگەپارێزەكان بۆ بڵاوكردنەوەی پەیامی هۆشیاری.
پلاندانان و پێوانەكردن: پەرەپێدانی ڕێسا و ڕێنمایی ڕوون بۆ بەڕێوەبردنی ژینگە لە فێستیڤاڵ و بۆنە و ئاهەنگەكاندا.
ئەنجامدانی هەڵسەنگاندنی كاریگەرییە ژینگەییەكان بۆ ڕووداوەكان و بڵاوكردنەوەی ڕاپۆرتی شەفاف لەسەر ئەنجامەكان.
داڕشتنی پلان بۆ وەڵامدانەوەی حاڵەتە فریاگوزارییە ژینگەییەكان.
بیهێنە پێش چاوی خۆت ئەگەر ٣٠٠هەزار كەس بەشدار بێت لە ماوەی سێ ڕۆژدا:
• هەر تاكێك، پەرداخێك ئاوی بتڵ بخواتەوە، ئەوە ٣٠٠هەزار پەرداخە پلاستیکی فڕی دەدرێت.
• هەر تاكێك دوو كیلۆ میوە یا هەر بەرهەمێك بكڕێت، كیسی نایلۆنەكەی دەكاتە، ٦۰۰هەزار دانە.
• هەر تاكێك، خواردنێك بخوات و كەلوپەلی سەفەری بەكار بهێنێت، ئەوا نزیكەی ١ملیۆن پارچە لەخۆ دەگرێت، (كەوچك، چەتاڵ، قاپ).
• هەر سێ كەسێك ئۆتۆمبیلێك بەكار بهێنێت كە هەیە یەك كەسیشیە، ئەوا نزیكەی ١٠٠هەزار ئۆتۆمبێل بەكار دەهێنرێت.
مەعروف مەجید دەڵێت كەواتە سەیری مەترسییە ژینگەییەكانی بكە لە داهاتوودا.
ئەگەر ئەم چەند خاڵەی باسمان كرد بە تایبەتی لە فیستیڤاڵی ساڵانەی (پایزە و هەنار) و سەرجەم چالاكییەكانی تر پەیڕەو بكرێ ئەوا كەمترین زیان بە ژینگە دەگەیەنرێت.
دەمەوێ، بیری هەموو لایەكی بهێنمەوە تەنها لە ماوەی سێ ڕۆژی ساڵی ڕابردووی فیستیڤاڵ، ٢٥ بارهەڵگر (گەڵابە) پاشماوە كۆ كراوەتەوە، كە بەڕاستی ئەمە پاشماوەی ناحیەیەكە لە ڕۆژانی ئاساییدا.
دەكرێ ئەو فیستیڤاڵانە، ڕۆژەكانی زیاد بكرێ بۆ ئەوەی هەموو هاووڵاتییەك بتوانێ بەشداری بكات و قەرەباڵغی دروست نەبێت.