رۆژنامەی ھەولێر

جیاوازیی کولتووری

نــورەدین جـــــــــاف

 

_ هێما، توانای هەڵگرتنی هێما و مانای جیاواز لە کولتوورە جیاوازەکاندا. بۆ نموونە بەرزی و درەختی بەرز لە کولتوورێکی دیاریکراودا ئاماژەیە بۆ خۆشەویستی، کەچی لە کولتوورێکی دیکەدا هێمای دڵتەنگییە.
_ نەریتەکان؛ هەندێک هێما لە هەندێک کولتووردا مانای تایبەتی ئایینی یان ڕۆحییان هەڵگرتووە، وەک خاچ لە ئایینی مەسیحیدا یان هیلال لە ئیسلامدا.
ماوەی کات
_ گۆڕانکاری لە بەهاکان لەگەڵ پێشکەوتنی کاتدا، بەها و بیروباوەڕەکان دەتوانن بگۆڕدرێن، ئەمەش دەبێتە هۆی گۆڕانکاری لە مانای هێماکاندا. بۆ نموونە ڕەنگەکان لە سەدەکانی ناوەڕاستدا بەراورد بە سەردەمی مۆدێرن مانای جیاوازیان هەبووە.
_ کاریگەرییە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان ڕەنگە ڕووداوە مێژووییەکانی وەک شەڕ یان شۆڕش کاریگەرییان هەبێت لەسەر لێکدانەوەی هێماکان. هەندێک هێما هەیە کە پەیوەندی بە ئازادی یان بەرخۆدانەوە هەیە.
_ بزووتنەوەی هونەری لە هەندێک بزووتنەوەی هونەریدا، هێماکان بە شێوازی نوێ بەکاردەهێنرێن بۆ ڕەنگدانەوەی بیرۆکەی هاوچەرخ. بۆ نموونە هێماسازی لە هونەری مۆدێرن جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ هێماسازی لە هونەری کلاسیکدا هەیە.
_ نۆژەنکردنەوە و گۆڕانکاری زۆرجار هونەرمەندان دووبارە لێکدانەوەی هێماکان دەکەنەوە، ئەمەش دەبێتە هۆی مانا نوێیەکان لە چوارچێوەی نوێدا.
ئەزموونی کەسی
_ تەنانەت لە ناو ڕۆحی ڕۆشنبیریشدا، بە پێی ئەزمونی کەسیی هونەرمەندان یان بینەر، دەتوانرێت بە شێوەی جیاواز ڕەمزەکان لێک بدرێتەوە.
بۆیە تێگەیشتن لە هێماکان پێویستی بە ڕەچاوکردنی زەمینەی کولتووری و مێژوویی هەیە، کە ڕەنگدانەوەی هەمەجۆریی دەوڵەمەندی ئەزموونی مرۆڤە.