جەمال گردەسۆری
لەم ڕۆژانەدا كتێبێكی تازە کەوتە بازاڕی کتێبەوە بە ناونیشانی: باوكم لەگەڵ دوا تیشكی مەغریب ئاوا بوو؛ بابەت: چامەشیعر، نووسینی: ئاری ئاغۆك، بە تیراژی: 500 دانە، لەنێو بەرگێكی شیاو و ڕازاوە بە وێنەی باوكی شاعیر، لە چاپخانەی هێڤی لە هەولێر چاپ كراوە؛ دوای خوێندنەوەی ئەو چامەشیعرییە ئەو خوێندنەوەیەمان لە لا دروست بوو کە دەیخەینە ڕوو.
لە چوارچێوەی فۆرمێكی ژیان و بیركردنەوەی شاعیرە شیعر زادەی ئیلهامی ئەدەبیدا، دەیەوێ پەیامی ناوەوەی خۆی نیشان بە خوێنەر بدات، زۆرجار شاعیر گەورەترین پەیامی خۆی دەگەیەنێت، ئەو پەیامەش هەمدیس لە ڕێگەی تێكستێكەوە تاڤگەیەكی پاك و خاوێن لە خەیاڵدانی شاعیرەوە زادەی ئەو ئیلهامەیە كە چەشنی دەڕژێتە ڕووباری و قورسایی ئەدەبی بە وشەی پڕ بەهاو كاریگەر ئەگەربێتو ئەو هەستە شیعریە بریتی بێت لە چامەیەكی جیهانبینینیەوە، بۆیە فراوانی نووسرابێتەوە، ئەوە داڕشتنێكی ئەدەبی و خەیاڵ بەو دوورودرێژ قابیلیەتی شاعیر دەردەخات لە چیرۆكێكدا بێگومان نووسینی چامەشیعر ئەركێكی قورسە، چونكە خوێنەر لەو ڕیتمە خەیاڵی ئەوەی دەبێت، چنین و ڕەهەندی شیعر بەدیار بخەی، بێ هێزی نووسین و لای شاعیر نووسینە جۆرە شیعریە لاببەی، بۆیە ئەم و وێنە تیشكی باوكم لەگەڵ دوا) تاقەتی ئەدەبی و پشوو درێژی دەوێ، لە چامەشیعری (سپینامەی شەكرەپیاوێك)ـدا، كە (تیشكی مەغریب ئاوا بوو باوكم لەگەڵ دوا) خۆی لەو پێناسەیەی سەرەوە دەبینێتەوە، چونكە شاعیر هەوڵی نووسراوەتەوە، ئەوا خود دا چیرۆكی باوك بۆ خوێنەر بخاتە ڕوو، ئەو لە فۆرمی خۆناسینی داوە هەوری لەدایكبوون و وێسگەی خەمگینی و) چیرۆكی لە ڕێگەی زمانی شیعرەوە تابلۆی جەرگسوتانی ماڵبات و ئاخ و كەسەری خۆی وەك كوڕ، جارجارە ڕەشی (دایك و كۆچی ئەبەدی سێ برای و تا دەگاتە ئاوابوونی خۆری تەمەنی باوكی زۆر بە هۆنەرێكی جوان چنینی یەك لە دوای یەك، مۆنتاژی ئەدەبی وشە و لەو چامەیەی (ئاری ئاغۆك) ڕستە و هەستەكان زۆر بەشێوەیەكی جوان دەربڕیوە، لە دەربڕینی وشەكان، نووسین، جیاواز زۆر جیاواز دەیبینین، جیاواز لە ستایلیدا ئەدەبی لای خوێنەر، هەمووی لەدەربرینی وشەكان، نەبوونی هیچ بۆ شاییەكی ئەمانە پێمان دەڵێت، بەڵێ شاعیر ئاری ئاغۆك جار دوای جار لە ئەفراندنی شیعردا دەبینین.
(باوكم تابڵۆ شیعر لەو چامەی (2) لێرەدا بە خوێندنەوەیەكی ئەدەبی نموونەی سپینامەی شەكرە) بە ڕۆشنایی كە (لەگەڵ دوا تیشكی مەغریب ئاوا بوو حیكایەتێكی سپی باوكێك دەگێڕێتەوە (پیاوێك: دەخەینە ڕوو لێرەدا؛ نموونەی یەكەم:
سەرمامە
زۆرم سەرمایە
بەو چلە و قرچەی هاوینە
وا ساردی دەمكوژێ
خەریكە لەنێو بەفرستانی غەریبی و تەنیایی سڕ دەبم
سەرمامە، گەلەكم سەرمایە
قاچەكانم دەلەرزن و
پەنجەكانیشم خەریكە هەڵدەوەرن..
ڕۆحیشم شەكەت و ماندوو و وێران
زۆرم سەرمایە زۆررررر..
* (باوكم لەگەڵ دواتیشكی مەغریب ئاوا بوو)
نووسینی دەقێكی ئەدەبێ دەبێتە ڕەهەندێكی تایبەت و كلیلی چوونە نێو چامە نیشانی خوێنەر دەدات، جا ئەو كلیلە لە دەرگایەك لەدەرگا پڕ ئیحساس و مرۆییەكان خۆی پەیڤی پێشەكی ئەم نامیلكەیەدا لە (ئاری ئاغۆك) دەدۆزێتەوە، لەو چامەیەشدا یەكی چیرۆكی دەسپێكی نووسینی ئەم چامەیە لە ڕێكەوتی ئاماژەی بەوە كردووە كە (سەرمامە) ڕستەی دەستپێك بكەین تەمموز بووە، لێرەدا ئەگەر خوێندنەوەیەك بۆ وەرزێكی گەرمادا، ڕۆحی سەرمایەتی، هەستەكانی سەرمایەتی، نووسەر لە ئەوا ڕەهەندی سەرما، بەقەڵەمێكی گەرمی شیعریەوە پەنجەكانی سەرمایەتی، بۆیە دەبێتە ڕەهەندێكی ئینسانی، پێمان دەڵێت مرۆڤ لەهەر تەمەنێك دا بێت، كە باوكی كۆچی دوایی بكات، دەكەوتە چاڵی ساردو صۆڵی بۆیە ئەو سەرەتایە كلیلێكی چنینی ئەدەبی یە بەرانبەر بە شیعر و وجودی شاعیر.
(وەرزی تەنیایی) یەكسانە بە (دەرگای ساردوسڕ + بەفرستانی غەریبی) لە زەمەنێكی دیاریكراو یەكە یەكەی ئەو وەرزە تەنیاییەی خود وای لێ دەكات چیرۆكەكانمان بۆ یاس بكات.
پێویستی بە گەرم (ساردی ڕۆح و جەستە + ساردی و تەنیا وەرزی) پاشان گەرمبوونەوەكانی ژین و دەوروبەر هەموو (ئاری) بوونەوەك هەیە، بۆیە لای ئاگردان، هیچ بەهایەكی نیە، تەنیا ئاگردانی باوەش نەبێت، كە دەیەوێ بگاتەوە جیاوازی باوەشی باوك، ئەویش مەحاڵە، بۆیە ناچار لە ڕێگەی هەست و شیعرەوە گەرمیەمان بۆ دەنووسێت و ئەو سارد.
نموونەی دووەم: لە تابلۆ شیعرێكی دیكەدا شاعیر دەڵێ*:
لە چلەی ماڵئاواییت بە ڕازەهەستێك وتم:
چل ڕۆژە
تەسبیحەكەتم لەدەستە شەرمێ دەكەم زیكری پێ دەكەم
چل ڕۆژە
بەرماڵەكەتم لەسەر شانە و ناتوانم ڕایخەم
چل ڕۆژە
لەحزوور گۆپاڵەكەت وەستاوم و حەزناكەم قەت چاوداخەم
چل ڕۆژە
لە هەر مزگەفتێ نوێژ دادەبەستم كڕنۆش و سوجدەی تۆ دەبینم
چل ڕۆژە
بیر لە سەفەری ئەبەدیت دەكەمەوە، ناتوانم خۆم لە دووریت ڕابێنم
چل ڕۆژە
سەرت سپی كردم و بێ سەر دەسووڕێمەوە..
چل ڕۆژە
ئۆقرە و ئارامیت لێ هەڵگرتووم.
كە ئاوڕ لەو چل ڕۆژە دەدەمەوە
ئیمساكی پارشیو و بانگی ڕۆژووشكاندن و
تەراویحی بێتۆیی ئەوساڵ هیشكم دەكاتەوە!
چل ڕۆژە
پێویستم بە دەنگێكە
كە پێی بڵێم چیت پێویست نییە بابە؟
ئەویش لە وەڵامدا میهرەبابابە بڵێ
(بەس خۆشیت، ئەمانەتی خوا بی كوڕم)
نەك چل ڕۆژ
چلهەزار ساڵی تریش پێویستم پێتە مام ئاغۆك.
* (باوكم لەگەڵ دواتیشكی مەغریب ئاوا بوو)
كۆچی دوایی هەر ئازیزێك، كۆسپ و كەسەرێكی گەورەیە، ڕۆژ دوای ڕۆژ خەم و گرین قووڵتر دەبێت، بۆیە وێنەو یادگاری لەبەرچاو دەمێنێت و پێویستی سەبر و ئارامیە، وەك نەریتێكی باو، ڕۆژئاوا هەستێكی قووڵی پڕ گرین و ناخۆشی لای پرسەدار دروست دەبێت، بۆیە گەلێك لە ماڵبات و خێزانەكان لە چلەی ماڵئاوایی دا هەر یەكەو بەجۆرێك یادی كۆچی دوایی دەكەنەوە، بێگومان لای شاعیریش ئەو یادە بە وشە و هەستی ئەدەبی دەردەبڕدرێ، ئەوەتا ئاری ئاغۆك لە چەندین دیدگاوە ئەو ڕوانینە نیشان خوێنەر دەدا وەك) شەرم كردن لە تەسبیحی باوك، ڕانەیەخستنی بەرماڵ و یادی زیكر و زاری ئیمانداری، ڕاوەستان لە حزوور گۆپاڵ، جێ كڕنۆشی سوجدەی لە مزگەوتە جیاجیاكانی شار، ئیمساكی پارشێو و بانگی ڕۆژووشكاندن و تەراویحی بێ ئەو) دواجار هەموو ئەم هەستە واقیعیانەی بەرچاو، وای لە شاعیر كردووە سەری سپی سپیتر بكات، بێگومان ئەمەش ڕەهەندێكی ژیان و تەمەنە، لە بازنەی یادەوەریی چللە و باوكدا دەردەخات و دێڕ بەدێڕی ناوەڕۆك تابلۆشیعریە ڕاستە زادەی ئیلهامی شاعیرێكە، كەواتە ئەم چامەیە وەك پێشتر ئاماژەم پێ كرد، ڕاستە لە زمان و وشە زاری شاعیرێكەوە دەردەبڕدرێ، گۆشەیەك و لە پەنجەرەیەكەوە خۆمان تێدا بەڵام هەر یەكەمان بەجۆرێك و لە وشە و ٣٢١ دێڕ شیعر دەبینینەوە، كە لە ڕێگەی چامەیەكی ئەدەبی لەدایك بووە.