محمد الدێ – هەولێر
لە هەنگاوێکی مێژوویدا کە بە وەرچەرخانێکی گەورە لە جیهانی پزیشکیدا دادەنرێت، بەریتانیا دەستی کرد بە یەکەمین تاقیکردنەوەی کلینیکی بۆ کوتانێکی تایبەت بە شێرپەنجەی سییەکان. ئەم ڤاکسینە کە پشت بە تەکنەلۆژیای (mRNA) دەبەستێت، وەک هیوایەکی نوێ بۆ ئەو کەسانە دەبینرێت کە گیرۆدەی شێرپەنجەی سیپەلاکی (جۆری خانە نایەکسانەکان)ن.
تەکنەلۆژیایەکی جیاواز: هێرش بۆ سەر وەرەم
ڤاکسینە نوێیەکە کە ناوی (BNT116)ـە و لەلایەن کۆمپانیای “بایۆنتیک” (BioNTech) پەرەی پێ دراوە، جیاواز لە چارەسەری کیمیایی کار دەکات. لە کاتێکدا چارەسەری کیمیایی زیان بە خانە ساغەکانیش دەگەیەنێت، ئەم ڤاکسینە کۆئەندامی بەرگریی مرۆڤ فێر دەکات کە تەنها خانە شێرپەنجەییەکان بناسێتەوە و هێرشیان بکاتە سەر، بەبێ ئەوەی زیان بە شانە تەندروستەکان بگەیەنێت.
دەستپێکی تاقیکردنەوەکە
تاقیکردنەوەکە لەلایەن نەخۆشخانەکانی زانکۆی لەندەن (UCLH) سەرپەرشتی دەکرێت و لە قۆناغی یەکەمیدا ٢٠ نەخۆش دەگرێتەوە. “یانۆش ڕاچ” کە پیاوێکی تەمەن ٦٧ ساڵانە، بوو بە یەکەمین کەس کە ئەم ڤاکسینەی وەرگرت دوای ئەوەی چارەسەرە ئاساییەکانی پێشوو بۆی ئەنجام درابوو. ناوبراو ئاماژەی بەوە کرد کە هیوادارە ئەم چارەسەرە ببێتە هۆی ڕێگریکردن لە گەڕانەوەی نەخۆشییەکە.
گرنگی ئەم هەنگاوە
پسپۆڕانی بواری شێرپەنجە لە بەریتانیا دەڵێن ئەم تاقیکردنەوەیە دەسپێکی سەردەمێکی نوێیە لە “پزیشکیی ورد”. ئەگەر تاقیکردنەوەکە سەرکەوتوو بێت، دەکرێت ئەم شێوازە بۆ جۆرەکانی تری شێرپەنجەش بەکار بهێنرێت. ئامانجی سەرەکی ئەوەیە کە ڕێژەی ڕزگاری لە شێرپەنجەی سیپەلاک بەرز بکرێتەوە، کە ئێستاکە جۆرێکی هەرە کوشندەی شێرپەنجەیە لە جیهاندا.
ئەم پڕۆژەیە بەشێکە لە هەوڵە بەردەوامەکانی بەریتانیا بۆ بوون بە پێشەنگ لە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای (mRNA) کە پێشتر لە ڤاکسینەکانی کۆرۆنادا سەرکەوتنی گەورەی بەدەست هێنابوو.