محمد لادێ – ههولێر
لە سەردەمی سۆشیال میدیادا، شاشەی مۆبایلەکانمان بووەتە گەورەترین پێشانگای هونەری جیهان. بەڵام ئەم دیاردەیە لەگەڵ خۆیدا کێشەیەکی نوێی هێناوە: کێشەی “خۆ نمایشکردن” (Self-Promotion) وەک بەشێکی سەرەکی لە پرۆسەی هونەری. ئایا کاتێک هونەرمەندێک ناچار دەبێت بەردەوام بەرهەمەکانی لە ئینستاگرام و تیک تۆک بڵاوبکاتەوە بۆ ئەوەی ببینرێت، بەهای ڕەسەنی کارەکەی لە کیس دەچێت؟
شۆڕشی پێشانگا لە گیرفاندا
پێشتر، بۆ ئەوەی هونەرمەندێک ببینرێت، پێویستی بە ڕەزامەندی گەلەرییەکان، ڕەخنەگرەکان، و میدیا فەرمییەکان بوو. ئێستا، هەموو هونەرمەندێک دەتوانێت بە یەک کرتە بگاتە هەزاران بینەر. ئەمە سوودێکی گەورەی هەیە؛ سۆشیال میدیا ڕێگەیەکی خێرا و دیموکراتییە بۆ بڵاوکردنەوەی کار، بەتایبەت بۆ هونەرمەندانی گەنج و ژنان کە لە فەزای فەرمی ناتوانن بە ئاسانی جێی خۆیان بکەنەوە.
بەڵام لە بەرامبەردا، فشارێکی زۆر دروست دەبێت بۆ ئەوەی هونەرێک دروست بکرێت کە خێرا بڵاوببێتەوە و سەرنجی خەڵک ڕابکێشێت (Trending Art)، نەک هونەرێک کە چەمکی قووڵ و قورس هەڵبگرێت. زۆرجار هونەر دەبێتە قوربانیی “پێویستی لایک” و بینینێکی زۆر.
کێشەی “براندینگ” و ونبوونی ڕەسەنایەتی
زۆربەی هونەرمەندانی نوێ، لە کوردستان و جیهان، ناچارن ببنە “براند”. هونەرمەندەکە دەبێت لەگەڵ کارەکەیدا خۆی نمایش بکات، باس لە ژیانی تایبەتی بکات، و بەردەوام “ناوەرۆک” دروست بکات.
ئەمەش پرۆسەی کارکردن دەگۆڕێت؛ لە جیاتی ئەوەی هونەرمەندێک بۆ ماوەیەکی درێژ کار لەسەر تابلۆیەک بکات کە پێویستی بە بیرکردنەوەی قووڵ هەیە، ئێستا هەوڵ دەدات چەندین تابلۆی بچووک و ڕەنگاوڕەنگ دروست بکات کە گونجاوبن بۆ ڤیدیۆیەکی ١٥ چرکەیی یان وێنەیەکی ڕوون. هونەرێک کە بۆ شاشەی مۆبایل دیزاین کراوە، پێویستی بە ڕەنگی تۆخ، وێنەی ڕوون، و سادەیی هەیە بۆ ئەوەی لەو کاتە کەمەدا بینەر ڕاگیرێت، ئەمەش وا دەکات هونەری قووڵ و ئاڵۆز پشتگوێ بخرێت. وەک ڕەخنەگرێک دەڵێت: “ئێستا، بەهای هونەر تەنها بەوە ناپێورێت کە چەندە جوانە، بەڵکوو بەوە دەپێورێت کە چەندە بینراوە. ئەمەش وادەکات ژمارەی ‘فۆڵۆوەر’ لە زانستی ڕەنگ و تەکنیک گرنگتر بێت.”
ڕێگەی داهاتوو: چۆن دەتوانین بەهای ڕەسەن بپارێزین؟
ئەم کێشەیە تەنیا تایبەت نییە بە هونەری بینراو، بەڵکوو کاریگەری لەسەر مۆسیقا، نووسین، و شانۆش هەیە. چارەسەرەکە لە دوو ئاستدا دەست پێدەکات:
1. هوشیاریی هونەرمەند: هونەرمەندان دەبێت جیاوازی بکەن لە نێوان خۆ نمایشکردن (Marketing) و کاری هونەری ڕەسەن (The Art). دەبێت بەشی زۆری کاتیان بۆ قووڵکردنەوە لەسەر چەمکەکانیان تەرخان بکەن، نەک تەنها بۆ پۆستکردنی ڕۆژانە.
2. ڕۆڵی میدیای فەرمی: ڕۆژنامە و گەلەرییەکان دەبێت زیاتر گرنگی بەو هونەرمەندانە بدەن کە کارێکی بەهێزی چەمکی دەکەن، تەنانەت ئەگەر لە سۆشیال میدیا بینەرێکی زۆریان نەبێت. ئەمە دەبێتە پاڵپشتییەکی ڕاستەقینە بۆ هونەری قورس و ڕەسەن.
سۆشیال میدیا شۆڕشێکی دروست کرد، بەڵام مەترسی ئەوەشی هەیە کە جوانی ڕاستەقینەی هونەر بخاتە ژێر سێبەری ژمارەی لایکەکانەوە. ئەرکی هەموومانە کە بەهای ڕەسەنی هونەر بپارێزین و تەنها شوێنی ئەو کارانە نەکەوین کە “ڤایرۆس” دەبن، بەڵکو بەدوای ئەو کارانەدا بگەڕێین کە ڕۆح و فیکریان تێدایە.