رۆژنامەی ھەولێر

ئایا پاراسیتامۆڵ بژاردەیەکی بێوەیە بۆ ئافرەتانی دووگیان؟

ئەژین عەبدوڵڵا-هەولێر

 

سەرەڕای هۆشدارییەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە بەرامبەر خواردنی پاراسیتامۆڵ لە کاتی دووگیانیدا بەهۆی ئەوەی گوایە پەیوەندی بە ئۆتیزمەوە هەیە، بەڵام دوایین توێژینەوە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە خواردنی ئەم ئازارشکێنە باوە بە ژەمە مامناوەندەکان مەترسی لەسەر کۆرپەلە دروست ناکات، لەگەڵ ئەوەش پێشنیارەکانی پزیشکی هێشتا وەک خۆیان ماونەتەوە.

د. جوانیتا سەلاح پزیشکی پسپۆری نەخۆشیەکانی ژنان و مناڵبوون و نەزۆکی ڕوونیدەكاتەوە كە پاراسیتامۆڵ (ئەسیتامینۆفین) بەگشتی بە سەلامەت دادەنرێت بۆ بەکارهێنان لە کاتی دووگیانیدا، بەڵام بە مەرجی دەزانێت كە لە كاتی بەكارهێنان بە بڕی پێشنیارکراوەکان و بۆ ماوەیەکی کورت بەکار بهێنرێت.
د. جوانیتا سەلاح دەڵێت: یەکێکە لە دەرمانەکان کە زۆرترین بەکارهێنانی هەیە بۆ کەمکردنەوەی ئازار و کەمکردنەوەی تا لە ئافرەتانی دووگیاندا. بەڵام وەک هەموو دەرمانەکان پێویستە بە وریاییەوە بەکاربهێنرێت و تەنها لەژێر ڕێنمایی پسپۆڕی چاودێری تەندروستیدا بەکار بهێنرێت.
د. جوانیتا سەلاح گوتیشی: سەلامەتی پاراسیتامۆڵ لە کاتی دووگیانیدا بە شێوەیەکی بەرفراوان لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە و زۆربەی بەڵگەکان ئەوە پیشان دەدەن، کە ئەگەری تووشبوون بە کەموکووڕیی زکماک یان دەرئەنجامە نەرێنییە سەرەکییەکانی دیکە زیاد ناکات کاتێک بە بڕە پێشنیارکراوەکان بەکار دەهێنرێت.
د. جوانیتا سەلاح دەشڵێت: زۆرجار بە هەڵبژاردەیەکی پەسەندکراو دادەنرێت بۆ کەمکردنەوەی ئازار لە کاتی دووگیانیدا بەراورد بە ئازارشکێنەکانی تر.
ئەو پزیشكە پسپۆڕە ئافرەتان ئامۆژگاری دەكات كە لە كاتی بەكارهێنانی دەرمان ئامۆژگاری پزیشكان بەهەند وەربگرن لەبەر ئەم هۆكارانە:
1- هەمیشە ڕاوێژ بە پسپۆڕی چاودێری تەندروستی بکە:
پێش ئەوەی هەر دەرمانێک لە کاتی دووگیانیدا بخۆیت، لەوانە پاراسیتامۆڵ، زۆر گرنگە ڕاوێژ بکەیت بە پسپۆڕی چاودێری تەندروستی، وەک پزیشکی منداڵبوون.
2. بەکارهێنان بە بڕە پێشنیارکراوەکان:
پابەند بە بە بڕە پێشنیارکراوەکانی پاراسیتامۆڵ كه لەلایەن پزیشکی پسپۆرەوە ئامۆژگاری دەکرێت. خواردنی بڕێکی زۆر زیانی بۆ تۆ و کۆرپەکە دەبێت.
3-بەکارهێنانی کورتخایەن:
بەکارهێنانی پاراسیتامۆڵ بۆ کورتترین ماوە بۆ چارەسەرکردنی ئەو نیشانە تایبەتانەی کە تووشی دەبیت. پێویستە دوور بخرێتەوە لە بەکارهێنانی درێژخایەن یان ناپێویست.
4-دوورکەوتنەوە لە بەرهەمە تێکەڵەکان:
هەندێک لە دەرمانەکان لەوانەیە تێکەڵەیەک لە پێکهاتەی چالاکیان تێدا بێ؛ ڕەنگە هەندێکیان لە کاتی دووگیانیدا سەلامەت نەبن. هەمیشە دوور بکەوەرەوە لە بەکارهێنانی بەرهەمە تێکەڵەکان بەبێ ئەوەی ڕاوێژ بە پزیشکی پسپۆڕ بکەیت.
5. ڕەچاوکردنی بژاردەی نادەرمانناسی:
لە هەندێک حاڵەتدا، ڕەنگە ڕێگاکانی نادەرمانسازی بەکاربهێنرێت بۆ بەڕێوەبردنی ئازار یان ناڕەحەتی لە کاتی دووگیانیدا، وەک چارەسەری فیزیایی، چارەسەری گەرمی و، تەکنیکەکانی ئیسراحەت.
بە کورتی، کاتێک بە بڕە پێشنیارکراوەکان و بۆ ماوەیەکی کورت بەکاردەهێنرێت، پاراسیتامۆڵ بە گشتی بە سەلامەت دادەنرێت لە کاتی دووگیانیدا. بەڵام زۆر گرنگە لەگەڵ پزیشکی پسپۆر باسی بەکارهێنانی بکەیت بۆ ئەوەی دڵنیا بیت لەوەی کە گونجاوە لەگەڵ دۆخی تایبەتی خۆت.