ئافرەتان و ڕۆڵی پێشەنگیان لە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق

لیا سەیفەدین
بەشداری ئافرەتان لە پرۆسەی سیاسی و بەتایبەتی لە هەڵبژاردنەکاندا، پێوەرێکی گرنگە بۆ پێشکەوتنی کۆمەڵگا و دیموکراسییەت. لە عێراقدا، کە قۆناغێکی هەستیاری گۆڕانکاری و بونیادنانەوە بەڕێ دەکات، ڕۆڵی ئافرەتان لە بڕیاردانی سیاسی و چەسپاندنی مافەکانیان حاشا هەڵنەگرە. هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەرفەتێکی زێڕین دەڕەخسێنێت بۆ ئافرەتانی کوردستان و عێراق بە گشتی، تا دەنگی خۆیان بگەیەنن و ببنە بەشێک لە دروستکردنی ئایندەیەکی گەش.
مێژووی خەباتی ئافرەتان بۆ بەدەستهێنانی مافەکانیان و یەکسانی جێندەری لە کوردستاندا، شانازییەکی گەورەیە. ئافرەتان هەمیشە پێشەنگ بوون لە بەرگریکردن لە خاک و نیشتمان، و ئێستاش کاتی ئەوە هاتووە کە بەشدارییەکی کارا و کاریگەرتر لە بوارەکانی بڕیاردان و یاساداناندا بکەن. بەشداری ئافرەتان تەنها بەشداری کردن نییە لە دەنگدان، بەڵکو دەستەبەرکردنی کورسی و پۆستی بڕیاردانە، تا بتوانن نوێنەرایەتی ڕاستەقینەی خواست و پێداویستییەکانی نیوەی کۆمەڵگا بکەن.
لەم نێوەندەدا، گرنگە ئاماژە بەوە بدەین کە هەڵبژاردنی لیست و کاندیدی گونجاو، کلیلی سەرکەوتنە. لیستی ٢٧٥ی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک بەشێک لە حیزبێکی مێژوویی و خاوەن ئەزموون، بانگەشە بۆ پلاتفۆرمێک دەکات کە بایەخێکی زۆر بە مافەکانی ئافرەتان و یەکسانی جێندەری دەدات. ئەم لیستە، بە پشتبەستن بە پرەنسیپەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان، کار بۆ چەندین خاڵی سەرەکی دەکات کە ڕاستەوخۆ پەیوەندییان بە ژیان و مافەکانی ئافرەتانەوە هەیە:
یەکەم: نوێنەرایەتی کارای ئافرەتان: لیستی ٢٧٥ پابەندە بە دەستەبەرکردنی ژمارەیەکی شایستە و کاریگەر لە ئافرەتان لە ئەنجومەنی نوێنەران. ئەمەش تەنها جێبەجێکردنی کۆتای ئافرەتان نییە، بەڵکو باوەڕبوونە بە تواناکانی ئافرەتان لە گەیاندنی دەنگ و داخوازییەکانیان و چەسپاندنیان لە ناوەندەکانی بڕیاردان.
دووەم: داکۆکیکردن لە مافەکانی ئافرەتان لە یاساکاندا: یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی ئەم لیستە، کارکردنە لەسەر هەموارکردنەوەی ئەو یاسایانەی کە پێویستیان بە گۆڕانکاری هەیە بۆ پاراستنی زیاتری مافەکانی ئافرەتان. هەروەها، پشتیوانیکردن لە پڕۆژە یاسا نوێیەکان کە یەکسانی جێندەری دەچەسپێنن و توندوتیژی دژی ئافرەتان کەم دەکەنەوە.
سێیەم: بەهێزکردنی ڕۆڵی ئافرەتان لە ئابووری و کۆمەڵگادا: لیستی ٢٧٥ تیشک دەخاتە سەر پڕۆژە و پلانی گەشەپێدان کە دەرفەتی کار و پەرەپێدانی تواناکان بۆ ئافرەتان دەڕەخسێنن. ئەمەش دەبێتە هۆی بەهێزکردنی پێگەی ئابووری ئافرەتان و کەمکردنەوەی پشتبەستنیان بە کەسانی تر، کە بەشێکی گرنگە لە دەستەبەرکردنی سەربەخۆیی و مافەکانیان.
بەشداری ئافرەتان لە دەنگدان و هەڵبژاردنی ئەو نوێنەرانەی کە باوەڕیان بە مافەکانی ئافرەتان هەیە، هەنگاوێکی یەکجار گرنگە. لیستی ٢٧٥ی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک پلاتفۆرمێک کە بایەخ بە مافەکانی ئافرەتان دەدات، دەتوانێت متمانەی ئافرەتان بەدەست بهێنێت بۆ ئەوەی ببنە بەشێک لە بڕیاردەران.
هەڵبژاردن دەرفەتێکە بۆ نوێکردنەوەی پەیماننامەی کۆمەڵایەتی و دڵنیابوون لەوەی کە دەنگی هەمووان، بەتایبەتی ئافرەتان، دەبیسترێت و جێی بایەخە. بۆیە، بەشداری کارا و ئاگایانەی ئافرەتان لەم هەڵبژاردنانەدا، دەستەبەری ئایندەیەکی گەشتر و یەکسانتر دەکات بۆ هەمووان.