ئەژین عەبدوڵڵا – هەولێر
پشکنینی ملی پزدان یەكێكە لە كارە هەرە باشەكان كە ئافرەتان بۆ خۆیان بەر لە هەر نیشانەیەك سەردانی پزیشك بكەن و داوای ئەو پشكنینەی لێ بكەن.
ئافرەتان لە تەمەنی ٢٥ بۆ ٦٥ ساڵاندا دەتوانن داوای ئەم پشكنینە بكەن، دەتوانرێت ساڵانە جارێک بۆ ماوەی دوو ساڵ لەسەریەک بکرێت، پاشان سێ ساڵ جارێک. ئامانج لەم پشکنینە لێکۆڵینەوەیە لە گۆڕانکارییەکانی ملی پزدان کە ڕەنگە بە تێپەڕینی کات ببێتە هۆی شێرپەنجەی ملی پزدان.
برینەکانی ملی پزدان دەتوانێت لە برینێکی بچووکەوە دەست پێ بکات تا زیانێکی گەیشتن بە حاڵەتی مەترسیدار. د. جوانیتا سەلاح پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشیەکانی ژنان و مناڵبوون و نەزۆکی ئاماژە بەوە دەكات كە نیشانەکانی برینی ملی پزدان بریتیە لە:
1. خوێنەچۆڕەی زێ: خوێنەچۆڕەی نائاسایی یان زۆر، یان خوێنەچۆڕەی دوای سەرجێیی.
2. ئازار: ئازاری حەوز، ناڕەحەتیی خوارەوەی سک، یان ئازار لە کاتی سەرجێیی و چالاکیی سێکسیدا.
3. دەردراوی زێ: گۆڕانی ڕەنگ، یان بڕی دەردراوی زێ.
4. کێشەی میزکردن: ئازار یان ناڕەحەتی لە کاتی میزکردندا.
5. سەرجێییکردنی بە ئازار: ناڕەحەتی یان ئازار لە کاتی جووتبووندا.
6. ئاوسان: ئاوسانی دەوروبەری ناوچەی ملی پزدان.
دەربارەی چارەسەری برینەکانی ملی پزدان ئەو پزیشكە پسپۆڕە ڕوونی دەكاتەوە: چارەسەری بریندارکەوتنی ملی پزدان بەندە بە توندی و هۆکاری بنەڕەتییەوە. لەوانەیە برینێکی سووک پێویستی بە پشوودان و دوورکەوتنەوە لەو چالاکیانە هەبێت کە برینەکە توندتر بکات. ڕەنگە برینی سەختتر پێویستیان بە دەستێوەردانی پزیشکی هەبێت، وەک:
1. چاودێری: لە حاڵەتی سادەدا، پزیشکی پسپۆر دەتوانێت پێشنیاری چاودێریکردنی برینەکە بکات بۆ دڵنیایی لەوەی خۆی چاک دەبێتەوە.
2. دەرمان: ڕەنگە دەرمانی ئازارشکێن یان دژە هەوکردن بنووسرێت بۆ بەڕێوەبردنی ئازار و کەمکردنەوەی هەوکردن.
3. ڕێکارەکانی نەشتەرگەری: ڕەنگە بریندارکەوتنی توند پێویستی بە ڕێکارەکانی نەشتەرگەری هەبێت بۆ چاککردنەوەی ملی پزدان، بە تایبەتی ئەگەر زیانێکی بەرچاوی هەبێت یان خوێنەچۆڕە.
4. هەوکردن: ئەگەر هەوکردنێک هەبوو ئەوا ژیندژۆک (Antibiotics) یان چارەسەری گونجاوی تر بۆ دەنووسرێت.